ابعاد جامعه شناختی آموزش متوسطه

ابعاد جامعه شناختی آموزش متوسطه

در بحث ابعاد جامعه شناختی آموزش متوسطه دو چیز بررسی می شود : 1) ویژگی های اجتماعی فرد در دوره متوسطه 2) نقش اجتماعی نوجوانان و جوانان در جامعه.

در این سن فرد مایل است در نظام اجتماعی بزرگتر «فراتر از خانواده» جایی داشته باشد و وظایف خود را به انجام رساند. نوجوان و جوان دخالت عامل انسانی را در رفاه و سعادت در زندگی اجتماعی درک می کند. به خوبی می فهمد که هیچ کس نمی تواند سرنوشت خود را از دیگری جدا تصور کند. در مجموع می توان ویژگی ها و علایق اجتماعی نوجوان و جوان را به این شرح خلاصه کرد :

  • در مرحله اول این دوره نوجوان متمایل به عالم درونی است و شخصیت خود را می جوید و در مرحله دوم رفته رفته خود را بخشی از نظام اجتماعی می داند.
  • مایل به انجام کارهای جامعه است و به افراد جامعه خود چه آن ها را بشناسد چه نشناسد خدمت می کند و آماده برای همکاری با دیگران است.
  • بیشتر از راضی کردن اطرافیان به مسئولیت انسانی خود توجه دارد.
  • برای پاسخ به سؤالاتی در زمینه های زندگی و جامعه و نقش خود محتاج کمک است (ملکی، 1389: 36).

2-14. جایگاه نظام اعتقادی و ارزشی جامعه در تعیین اهداف

در هر جامعه نظام اعتقادی و ارزشی خاصی وجود دارد که در تصمیم گیری های مربوط به تعیین اهداف تأثیر می گذارد. پاسخ به سؤالاتی از قبیل زندگی خوب چیست؟ جامعه خوب و دانش مطلوب کدام است؟ نحوه عمل سیاست گزاران نظام آموزشی را تعیین می کند. همه مراحل تفکر و عمل در برنامه درسی بر نظام ارزش ها مبتنی است. اگر دیدگاه برنامه ریز «اصالت انسان» باشد، نیازها و علایق دانش آموز را بیش هر چیز دیگر مهم می شمارد. در برنامه درسی متناسب با این دیدگاه، فعالیت یادگیرنده محور قرار می گیرد. اگر برنامه ریز دیدگاه «جامعه گرا» داشته باشد و اصالت را به جامعه دهد، در مطالعه و بررسی نیز نیازها، شرایط و تغییرات اجتماعی را اصالت خواهد داد.

مطلب مشابه :  منابع کارشناسی ارشد و منابع آزمون دکتری

در نظام اسلامی «فرد» و «جامعه» اهمیت و نقش خود را به تبع دیگری به طور کامل از دست نمی دهد. اهداف باید به نحوی تهیه شوند که از یکسو استعدادهای عالی فطری، رشد کنند و شخصیت فرد پرورش یابد و از سوی دیگر سلامت، بقا و بالندگی جامعه و جهت گیری آن به سوی ارزش های الهی مورد توجه قرار گیرد. این شکل موقعیت نظام اعتقادی و ارزشی جامعه و منابع تعیین اهداف را در نظام آموزشی نشان می دهد(ملکی، 1389: 41).. اصول تعیین اهداف
1. اهداف باید متناسب با شرایط و امکانات جامعه و با توجه به نیازهای آن تعیین شوند.
2. اهداف باید با شرایط و امکانات یادگیرنده هماهنگ باشند و با توجه به نیازهای او تعیین گردند.
3. اهداف باید انعطاف پذیر باشند.
4. اهداف باید با توجه به زمان حال و آینده تدوین شوند.
5. اهداف باید با یکدیگر هماهنگی لازم را داشته باشند.
6. اهداف باید از وضوح و صراحت لازم برخوردار باشند.
7. اهداف باید با نظام اعتقادی و ارزشی جامعه همسو باشند.
8. اهداف باید به صورت جامع تعیین شوند، یعنی با توجه به جنبه های مختلف از جمله بدنی، عقلانی، عاطفی، اجتماعی و معنوی فرد باشند.
9. اهداف باید در حیطه های سه گانه «دانش و اطلاعات»، «ارزش ها و نگرش ها» و «مهارت های ذهنی و عملی» طبقه بندی و ارائه شوند.
10. اهداف باید قابل اجرا باشند (ملکی، 1389: 44).
2-16. هدف در آموزش و پرورش
تعیین اهدف، حساس ترین و به اعتباری مشکل ترین مرحله در برنامه ریزی است. در تعیین اهداف باید دقت داشت تا اهداف از وسعت و عمق بینش برخوردار باشند و فقط به یک نوع درخواست، یک مقطع زمانی و یا یک دیدگاه خاص اکتفا نداشته باشند (فرمهینی فراهانی، 68:1384).
هدف کلی آموزش و پرورش در هر جامعه ای این است که هر فرد را طبق الگوی اعتقادات و ارزش های فرهنگی، دینی، اجتماعی و سیاسی خود تربیت کند و انسانی متناسب و شایسته آن جامعه تحویل دهد. بر همین اساس، هر جامعه ای از انسان مطلوب خود تصوری دارد و معنا و غایت معینی برای آموزش و پرورش قائل است. از این رو می کوشد افراد خود را بر اساس این تصور و معنا تربیت کند. بنابراین برای تعیین این اهداف، مستلزم ملاحظات فلسفی، دینی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و اقتصادی است و نظام آموزشی، مهمترین عنصر در انتقال ارزش های دینی در یک جامعه به حساب می آید (خوش قدم خو و همکاران، 171:1391).
هدف کلی آموزش متوسطه در جمهوری اسلامی ایران، کمک به رشد هماهنگ نیروهای جسمانی و روانی و پرورش شخصیت و اخلاق از یکسو و برآوردن نیازهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور در آینده از سوی دیگر است (ملکی، 1389: 44).

مطلب مشابه :  مروری بر روند تحوّل علم در ایران