بحث بزه کاری های فردی و اجتماعی

بحث بزه کاری های فردی و اجتماعی(social) و انواع کج رفتاری ها و ناهنجاری ها و جرائم موجود(existing)(available) در جامعه(society)، همواره موضوع(topic)(theme)(subject)(issue) بررسی(survey)(investigate)(examine) جامعه(society) شناسان و جرم(mass)(crime) شناسان بوده است. مکاتب نظری متعددی به بررسی(survey)(investigate)(examine) این رفتارها پرداخته اند و هر(each)(any) کدام از زاویه ای به این معضلات و آسیب ها نگریسته اند. اهمیت(importance) پرداختن به این مسائل در درجه(grade)(degree) نخست(prime) به خاطر جایگاه کلیدی امنیت(security) در متن(text) جامعه(society) و تاثیرات آسیب زا و خطرناک ناامنی در حیات فردی و اجتماعی(social) است. اساسا امنيت مبناي نظم(order) و استقلال و حاكميت همه كشورهاست و از جمله(sentence)(including) بنيادي ترين اموري است كه حكومت ها مكلف به برقراري آن در سطح(surface)(level) جامعه(society) هستند.

اگرچه ناهنجاريها، بي عدالتي ها، بي نظمي ها، تبعيض ها و بزه ها و جرائمی همچون اعتياد، خشونت(violence) ، دزدی، عدم(lack) رعايت حقوق شهروندي ، رفتارهاي غير اخلاقي ، بي توجهي به ارزشهاي حاكم بر جامعه(society) و تجاوز به حقوق ديگران و… اشکال مختلفی از بزه و جرم(mass)(crime) به حساب(account) آمده و قانون(legislation)(law)(code) گذار تکلیف همه آنها را در قانون(legislation)(law)(code) روشن(clear)(bright) ساخته است، امّا حقیقت امر(affair) آن است که(which) این معضلات، در درجه(grade)(degree) نخست(prime) ریشه(root) و سرچشمه ای فرهنگی(cultural) داشته و مناسبات اجتماعی(social) و فرهنگی(cultural) و اخلاقی(moral) حاکم بر خانواده(household) و جامعه(society)، به شدت در شکل(shape)(figure) گیری و گسترش(spread)(extend)(expand) آن، و یا در حذف(eliminate) و ریشه(root) کن شدن(become) آن موثرند. از همین رو، بسیاری از جامعه(society) شناسان و جرم(mass)(crime) شناسان و حقوق دانان بر این باورند که(which) آنچه در درجه(grade)(degree) اول(initial) حائز اهمیت(importance) می باشد فهم علل و زمینه(setting)(context)(background) های ناهنجاری هاست و برای این منظور نیز ضروری(essential) است که(which) شرایط اجتماعی(social) و فرهنگی(cultural) و خانوادگی بزه کار(work)(task)(labor) و بزه دیده مورد(case) مطالعه(study)(reading) و بررسی(survey)(investigate)(examine) قرار گیرد.

در حوزه مسائل کلان(huge) مرتبط با جرم(mass)(crime) و جرم(mass)(crime) شناسی، موضوع(topic)(theme)(subject)(issue) «پیشگیری از جرم(mass)(crime)» جایگاهی خاص و کلیدی دارد. پیشگیری از جرم(mass)(crime) همواره یکی از مباحث عمده(major) و مهم(important) در زمینه(setting)(context)(background) حقوق کیفری بوده و در نظام حقوق کشورمان نیز شاهد(witness) این توجه ویژه(special)(particularly) بوده ایم. به طوری که(which) طبق بند 5 اصل(principle) 156 قانون(legislation)(law)(code) اساسي يكي از وظايف اصلی(original)(main) قوه قضائيه «اقدام(action) مناسب(proper)(fit)(appropriate) براي پيشگيري از وقوع جرم(mass)(crime)…» تعریف شده است. پیشگیری از جرم(mass)(crime) می تواند(can) ماهیتی کیفری و یا ماهیتی غیرکیفری داشته باشد. اما(however) امروزه با توجه به اهمیت(importance) راهکارها و شیوه های اجتماعی(social) و فرهنگی(cultural)، توجه به رویکرد غیرکیفری پیشگیری، اهمیتی روزافزون یافته است. چرا که(which) می توان با شناخت عوامل فرهنگی(cultural)، راه(way) کارهایی فرهنگی(cultural) نیز برای پیشگیری از وقوع بزه کاری ها و ناهنجاری ها در نظر(view)(sight)(regard)(opinion)(consider) گرفت و این از تبعات حقوقی(legal) و جزایی و اجتماعی(social) جرائم در جامعه(society) می کاهد. این رویکرد، به طور عام، توجه به شاخه(branch) ای تحت(under) عنوان(title) «جرم(mass)(crime) شناسی فرهنگی(cultural)» را در میان(between)(among)(across) کارشناسان و متخصصان امر(affair) جرم(mass)(crime) و جزا گسترش(spread)(extend)(expand) داده که(which) مبنای آن مطالعه(study)(reading) و بررسی(survey)(investigate)(examine) علل فرهنگی(cultural) یا عامل(factor)(agent) شناسی فرهنگی(cultural) جرم(mass)(crime) است. جرم(mass)(crime) شناسی فرهنگی(cultural) شاخه(branch) ای عام و مادر(mother)(mom) است که(which) می تواند نظریات مختلف(various)(different) و پراکنده جرم(mass)(crime) شناسی را حول محور فرهنگ(culture) در بر داشته باشد. چنانکه هر(each)(any) جا(anywhere) نظریه(theory) ای مربوط به خرده فرهنگ(culture)، تعارض فرهنگ(culture) ها، فرهنگ(culture) های ناشی از(due) همزیستی اجباری، مهاجرت، شهرنشینی و … مطرح می شود، می توان یک عامل(factor)(agent) فرهنگی(cultural) را به عنوان(title) زمینه(setting)(context)(background) ساز انحراف شناسایی(identify) نمود.

مطلب مشابه :  آموزش و افزایش هوش هیجانی

یکی از حوزه هایی که(which) در این زمینه(setting)(context)(background) جای بررسی(survey)(investigate)(examine) و مطالعه(study)(reading) ویژه(special)(particularly) دارد، موضوع(topic)(theme)(subject)(issue) «سبک(style) زندگی(living)(life)» (LifeStyle) است. سبک(style) زندگی(living)(life)، بر وجود(existence)(being) روش(procedure)(method)(manner)(fashion)(approach) های متفاوت زندگی(living)(life) تاکید(emphasize) داشته و مقایسه(comparison)(compare) و شناخت و تحلیل(analysis) «شیوه های گوناگون زندگی(living)(life)» در میان(between)(among)(across) گروه(group) های متفاوت جامعه(society) را نشان(show) می دهد(suggest). از همین رو سبک(style) زندگی(living)(life) بر تمام(all) مسائل زیستی یک فرد(individual) مثل خانواده(household)، سبک(style) ازدواج(marriage)، نوع(type)(sort)(kind) مسکن(housing)، مدل(model) لباس(dress)(clothes)، الگوی مصرف، نوع(type)(sort)(kind) آشپزی و خوراک(diet)(feed)، تفریحات و نحوه گذران اوقات فراغت، کسب و کار(work)(task)(labor)، رفتار(conduct)(behavior) حرفه ای در محل(site)(place)(location) کار(work)(task)(labor)، در دانشگاه(university)(campus) و مدرسه(school)، رفتار(conduct)(behavior) در فعالیت(activity) های سیاسی(political)، رفتار(conduct)(behavior) در ورزش(sport)(exercise) و رفتارهای رسانه ای اطلاق می شود و بر نوع(type)(sort)(kind) رفتار(conduct)(behavior) شخص(person) با دیگران(others) تاکید(emphasize) دارد. از همین رو به نظر(view)(sight)(regard)(opinion) می رسد(seem)(appear) بهره گیری از نظریه(theory) سبک(style) زندگی(living)(life) می تواند(can) دستاوردهایی برای مطالعات جرم(mass)(crime) شناختی و دستیابی به روش(procedure)(method)(manner)(fashion)(approach) های پیشگیرانه جرم(mass)(crime) داشته باشد.

بر همین اساس(basis) در تحقیق(investigation) حاضر(willing) تلاش(effort) شده است ضمن بیان(expression) مهم(important) ترین مسائل مرتبط با پیشگیری از جرم(mass)(crime) و مشخصا پیشگیری های وضعی، به نقش(role) سبک(style) زندگی(living)(life) در این حوزه اشاره(refer) شده و تبعات و نتایج حاصل از ارتباط(communication) میان(between) سبک(style) زندگی(living)(life) بزهکاران و جرایم آنها مورد(case) تحلیل(analysis) و بررسی(survey)(investigate)(examine) قرار گرفته و نهایتا راهکارهایی در راستای پیشگیری از جرم(mass)(crime) بر اساس(basis) نظریه(theory) سبک(style) زندگی(living)(life) ارائه گردد.

بیان(expression) مساله تحقیق(investigation)

همان(same) طور که(which) می دانیم حقوق کیفری اعمالی را که(which) عموماً برای جامعه(society) مضر محسوب می شود تعریف و کیفرهای مباشران آن اعمال را نیز مشخص می نماید. پس از(since)(after) احراز عملی ارتکاب(commit) یک بزه، ضروری(essential) است که(which) مباشر آن کشف(finding)(discovery) شود، ادله جمع آوری گردد و در پایان(finish)(end) طی فرآیندی که(which) عموماً قضائی است مجرم به کیفر خود(himself) برسد. در سال(year) های دور(away) تمام(all) دغدغه سیستم(system) کیفری بر این بوده که(which) با تحمیل شکنجه روحی و گاهی(sometimes) نیز بدنی، به عنوان(title) انتقام، عمل(practice)(operate) مجرمانه مجرم را کیفر دهند، اما(however) آنچه امروزه مدنظر است شناخت شخصیت(personality)(character) روان شناختی و واقعی(real)(actual) مجرم، علاوه بر شخصیت(personality)(character) حقوقی(legal) بزهکار است و نیز ایجاد امکانات و زمینه(setting)(context)(background) هایی برای پیشگیری یا کنترل(control) و هدایت بزه و جرم(mass)(crime) است (سیگل، 1389: 127).

مطلب مشابه :  کیفیت زندگی و رابطه آن با تاب آوری

به نظر(view)(sight)(regard)(opinion) می رسد(seem)(appear) نگرشی که(which) تاکنون نسبت به(toward)(than) جرم(mass)(crime) و مجرم وجود(existence)(being) داشته است (اینکه جرم(mass)(crime) عملی مذبون بوده و مجرم باید مجازات و طرد گردد) در قانون(legislation)(law)(code) ما نیز نفوذ(influence) کرده و تمامی جرائم با مجازات های سنگین(heavy) پاسخ(response)(respond)(reply)(answer) داده می شدند، هر(each)(any) چند(several) قانون(legislation)(law)(code) کشور(country) ما قبل و بعد از انقلاب بارها اصلاح(correct) شد، اما(however) هنوز(yet)(still) هم در بسیاری از آنها مجازات های سالب آزادی که(which) به منزله طرد موقت از جامعه(society) است حرف اول(initial) را می زند. مطمئناً چنین(such) قوانینی نمی تواند با وضع امروزی جامعه(society) تطابق داشته باشد، علاوه بر این موجب ناکارآمدی نظام قضائی خواهد شد؛ چرا که(which) رسیدگی به تک(single) تک(single) جرایمی که(which) مجازات حبس یا سنگین(heavy) تر در قانون(legislation)(law)(code) برای آن مقدر شده – حتی(even) گاه برای اعمالی که(which) بی اهمیت(importance) و قابل اغماض بوده اند – باید تحت(under) سیطره قوه قضائیه صورت(face) گیرد و همین مساله موجب اطاله دادرسی و ده ها مشکل(problem)(difficulty) دیگر(other)(else)(anymore)(another)(alternative) می شود.

راه(way) حلی که(which) بیشتر(more) صاحبنظران ارائه می کنند، توجه به رویکردهای پیشگیرانه جرم(mass)(crime) است (نجفی ابرندآبادی، 1388). در جرم(mass)(crime) شناسي ، پيشگيري عبارتست از «به جلوي تبهكاري رفتن(go) » يا استفاده(use) از تكنيك هاي گوناگون مداخله(intervention) به منظور ممانعت از وقوع بزهكاري (كوسن ، 1385: 71) . پيشگيري در معناي جرم(mass)(crime) شناسي پيشگيرانه مجموعه(set)(collection) تدابير سياست جنايي به استثناي تدابير معمول به هنگام مداخله(intervention) نظام كيفري می باشد كه هدف(target)(purpose)(object)(goal)(aim) انحصاري يا لااقل اصلي آنها محدود(limited) كردن امكان وقوع مجموعه(set)(collection) اي از اعمال مجرمانه ، از طريق غير ممكن كردن ، دشوارتر كردن يا كاهش احتمال(possibility) آنها تعریف کرده است. روشن(clear)(bright) است که(which) چنانچه مطالعه(study)(reading) و بررسی(survey)(investigate)(examine) سبک(style) زندگی(living)(life) مجرمان، بتواند در امر(affair) پیشگیری جرم(mass)(crime) کمک(help)(contribute)(assistance)(aid) رسان باشد، طبعا پرداختن به آن در مطالعات حقوقی(legal) ضروری(essential) و مهم(important) خواهد بود(would).

در یک چشم(eye) انداز(perspective)(landscape) کلی، می توان بحث «سبک(style) زندگی(living)(life)» را بحثی مرتبط با زندگی(living)(life) مدرن(modern) یا زندگی(living)(life) در جوامع شهری(urban) جدید(new) دانست. سبك زندگي به مجموعه(set)(collection) رفتارها و الگوهاي كنش هر(each)(any) فرد(individual) -كه معطوف به ابعاد هنجاري و معنايي زندگي اجتماعي مي باشد- اطلاق شده و نشان(show) دهنده كم و كيف نظام باورها و كنش هاي فردی و اجتماعی(social) هر(each)(any) فرد(individual) است (اسماعیلی، 1385: 96). به عبارتي سبك زندگي  بر ماهيت و محتواي خاص تعاملات و كنش هاي اشخاص در هر(each)(any)(per) جامعه(society) دلالت دارد و بیان(expression) کننده اغراض، نيات، معاني و تفاسير فرد(individual) در جريان عمل(practice)(operate) روزمره و زندگي روزانه(daily) است.  سبك زندگي از ديدگاه روانشناسان، شيوۀ ثابتي است كه انسان با كمك آن اهداف زندگي را بيان مي كند و مشكلات آن را از ميان مي برد.

مطلب مشابه :  ویژگی های هوش هیجانی

بنابراین(thus) سبك زندگي مجموعه(set)(collection) اي است از ارزش(value) ها، نوع(type)(sort)(kind) نگاه(look) و تفكر و شيوه هاي رفتاري در هر(each)(any)(per) چيزي. بيشتر مردم(people)(folk) معتقدند كه بايد سبك زندگي شان(their) را آزادانه انتخاب(selection)(option)(election)(choice) كنند. جامعه(society) شناسان معتقدند سن(age)، طبقه(floor) اجتماعي، قوميت و جنسيت در سبك زندگي هر(each)(any) فرد(individual) اثر گذارند. اين يعني هويت از نوع(type)(sort)(kind) ساختار(structure) و طبقه(floor) اجتماعي فرد(individual) و همچنين جنسيت، سن(age) و مذهب او شكل مي گيرد. بنابراين سبك زندگي بخشي از هويت يك جامعه(society) است (آزادارمكي، ۱۳۸۶: 77).

اما(however) بحث از سبک(style) زندگی(living)(life) و تاثیرات آن، در مطالعات جرم(mass)(crime) شناختی و حقوقی(legal) نیز مطرح شده و ارتباط(communication) آن با زندگی(living)(life) بزه دیدگان و مجرمان مورد(case) بررسی(survey)(investigate)(examine) قرار گرفته است که(which) در تحقیق(investigation) حاضر(willing) نیز، این بعد از بحث مد نظر(view)(sight)(regard)(opinion) می باشد. نظریه(theory) سبک(style) زندگی(living)(life) که(which) توسط گات فردسن، هیندلنگ و گاروفالو (1978) توسعه(development)(develop) یافت در پی بررسی(survey)(investigate)(examine) این مسئله است که(which) چرا برخی افراد و گروه(group) ها بیش از دیگران(others) در معرض خطر(risk)(danger) بزه دیدگی قرار دارند؟ نظریه(theory) سبک(style) زندگی(living)(life) به واسطه عواملی تحت(under) تأثیر قرار می گیرد. یکی از این فاکتورها نقشی است که(which) افراد در جامعه(society) ایفا می کنند و این نقش(role)، بعضاً کمابیش آنها را به سوی بزه دیدگی می کشاند. برای مثال(example) جوانان(youth) بیشتر(more) در معرض خطر(risk)(danger) بزه دیدگی قرار دارند. زیرا(because) نقش(role) های اجتماعی(social) آنها سبب می شود بیشتر(more) در محیط(environment) های مجرمانه و خطرناک و یا در زمان(time) های خطرناک رفت و آمد کنند.

بر همین اساس(basis) جا دارد این موضوع(topic)(theme)(subject)(issue) مورد(case) بررسی(survey)(investigate)(examine) قرار گیرد که(which) آیا سبک(style) زندگی(living)(life)، می توان به عنوان(title) یک عامل(factor)(agent) تعیین کننده، در پیشگیری از جرم(mass)(crime) موثر(effective) باشد؟ این موضوعی است که(which) در تحقیق(investigation) حاضر(willing) به دنبال(seek) یافتن پاسخی برای آن می باشیم.

اهمیت(importance) و ضرورت تحقیق(investigation)

اهمیت(importance) و ضرورت پرداختن به موضوع(topic)(theme)(subject)(issue) سبک(style) زندگی(living)(life) به عنوان(title) یکی از اشکال پیشگیری از جرم(mass)(crime) در این است که(which) بررسی(survey)(investigate)(examine) سبک(style) ها و شیوه های زندگی(living)(life) بزه کاران و یا بزه دیگان، می تواند(can) تاثیرات زیادی در شناخت عوامل و زمینه(setting)(context)(background) های جرم(mass)(crime) خیز داشته و از این طریق، امکان(facility) پیشگیری و یا کاهش(lower)(decline) جرم(mass)(crime) را فراهم سازد. سبک(style) زندگی(living)(life) بزهکاران و بزه دیدگان، اعم از نوع(type)(sort)(kind) پرورش(training) خانوادگی، شرایط و نحوه گذران زندگی(living)(life) روزمره، فرهنگ(culture) و نوع(type)(sort)(kind) تفکر(thinking)، سرگرمی(fun) ها و علایق شخصی(personal)، آرمان ها و ایده آل های فرد(individual)، نحوه استفاده(use) از فضای مجازی و اینترنت(Internet)، نوع(type)(sort)(kind) بهره گیری از وسایل ارتباط(communication) جمعی، ارتباط(communication) با دوستان و گروه(group) همسالان، باورهای مذهبی(religious)، و غیره همگی به عنوان(title) شاخص های مهم(important) سازنده سبک(style) زندگی(living)(life)، می توانند در تعیین مسیر(track)(route)(path) زندگی(living)(life) فرد(individual) و اینکه جایگاه بزه و جرم(mass)(crime) در چنین(such) زندگی(living)(life) ای چه(whether) می تواند(can) باشد، موثر(effective) باشند.