دانلود رایگان پایان نامه مدیریت در مورد گردشگری فرهنگی

نیاز، تسهیلات زیربنایی و هر آنچه که نیاز آن نوع گردشگری است را مشخص می نماید. همانگونه که در فصل قبل در بخش ضرورت پژوهش بیان شد غریب به اتفاق گردشگری امروز به موضوع فرهنگ و البته تنوع فرهنگی باز می گردد. درست است که گردشگری فرهنگی خود شاخه ای جدا از سایر مسافرت ها است، ولی شایان ذکر است که به دلیل پیچیدگی ها، به خصوص میان رشته ای بودن این صنعت و ویژگی های آن مانند ناملموس بودن، چتری بودن، غیر تملک بودن و ناهمگن بودن، نمی توان به صورت صد در صد شاخه های گردشگری را از هم متمایز نمود. این امر چون تیری دو لبه است که هم توان نابودی این صنعت را دارد و هم برتری. لذا مطالعات در زمینهی ادبیات گردشگری به همین منظور صورت می گیرد. در این بخش با معرفی شاخه های گردشگری که بدنهی اصلی شان با تنوع فرهنگی شکل گرفته است، سعی داریم تا این پژوهش در راستای دقیق تری قرار بگیرد.
2-5-1 گردشگری فرهنگی
امروزه، جاذبه های فرهنگی از عوامل مهم در جذب گردشگر فرهنگی است.گردشگری فرهنگی، مجموعه ای از مکان ها، سنت ها، هنرها، جشن ها و تجاربی است که یک کشور و مردم آن را به تصویر می کشد و تنوع و شخصیت آن کشور را منعکس می کند و هدف اصلی گردشگران دیدن جلوه های فرهنگی یک مقصد از قبیل مراسم، رفتارها، هنر و موسیقی آن است، در مناطق در حال توسعه، اماکن مذهبی یا کارگاه های صنایع دستی از جمله جاذبه های فرهنگی برای گردشگران است (عمران پور، 1388: 4). به عبارتی دیگر گردشگری فرهنگی هم نوعی از گردشگری است که برای شناخت تمدن ، فرهنگ، آداب و رسوم و سنت های یک گروه، جامعه ، منطقه یا یک کشور از طریق بازدید بناهای باستانی و معماری دوره های مختلف تاریخی ، موزه ها و شرکت در جشنواره های هنری انجام می شود. گردشگری فرهنگی خواهان آشنایی با فرهنگ مناطق مختلف و کاوش در چشم اندازهای فرهنگی جوامع انسانی و درک آن هاست (ساعی و همکاران، 1389: 77).
طبق تقسیم بندی که از لحاظ موضوعی انجام گرفته گردشگری فرهنگی به انواع زیر تقسیم می شود:
انواع گردشگری فرهنگی و هنری ( گردشگری میراث):
آثار باستانی
آثار تاریخی
آثار فرهنگی ( موزه ها، گالری ها، کنسرت ها، جشنواره های فیلم سینمایی، فستیوال ها، سالن های مد و …)
آثار سنتی ( مردم شناسی، لباس شناسی، غذای محلی، پایکوبی، مراسم ملی و محلی)
گردشگری غذایی
گردشگری دینی ( زیارت، عبادت، انجام وظایف شرعی، هیات های مذهبی و …) ( پاپلی یزدی و سقایی، 1386: 5).
ریچاردز و ویلسون (2006)، به فرهنگ به عنوان یک عنصر مهم سیستم گردشگری اشاره می کنند. تعاریف مختلفی برای گردشگری فرهنگی وجود دارد. به عنوان مثال ریچاردز گردشگری فرهنگی را همهی حرکات افراد به سمت جاذبه های فرهنگی خاص، مانند سایت های میراث فرهنگی، تجمعات هنری و فرهنگی، هنر و تئاتر در خارج از محل طبیعی اقامت خود، تعریف کرده است. در واقع این به عنوان یک شکل از گردشگری تجربی بر اساس جستجو و شرکت در تجربه های جدید و عمیق فرهنگی، ماهیت زیبایی شناختی، فکری، عاطفی و یا روانی است (Richardes, 1997: 24 ). هیوز (2002)، گردشگری فرهنگی را از لحاظ دامنه، طیف گسترده ای از فعالیت ها و اشیاء از جمله عتاصر اصلی زندگی روزمره، شیوه های ار، لباس های محلی، معماری، صنایع دستی، اماکن تاریخی، زبان، مذهب، سایت های مذهبی، سنت ها، فعالیت های اوقات فراغت، گالری های هنری، موسیقی، غذاهای محلی، تئاترها، موزه ها، رویدادهای خاص، جشنواره ها، نمایشگاه ها و جوامع محلی را دربر می گیرد (Okumus & et, 2013, 640). ایران نیز با توجه به تمدن کهن خود، از کشورهای صاحب تجربه و سابقه در گردشگری است ( شالچیان، 1372: 12). ایران به ویژه از قرن هفدهم میلادی، اوج دوران حکومت صفویان، به عنوان یک کشور جذاب، نظر بسیاری از گردشگران را به خود جلب کرد و در عصر مشروطیت رو به فزونی نهاد و در دوران رضا پهلوی در آستانه تبدیل شدن به یکی از نقاط جذب گردشگر قرار گرفت ( سازمان ایرانگردی و گردشگری، 1376: 12).
در واقع آن دسته از گردشگرانی که با هدف شناخت فرهنگ، هنر، تئاتر، موسیقی، آداب و رسوم، صنایع دستی، معماری و آثار تاریخی هر منطقه به آن منطقه سفر می کنند، گردشگر فرهنگی نامیده می شود. گردشگر فرهنگی برای بالا بردن اطلاعات علمی و فرهنگی خود با آگاهی کامل منطقه سفر خود را انتخاب می کند نه با انگیزهی تفریح و سرگرمی و خوشگذران (عیان بد، 1382: 15). اگر فرهنگ به عنوان نیروی محرک در نظر گرفته شود و به گردشگری شکل دهد آن صورت گردشگری فرهنگی می توان بدین شکل تعریف کرد: حرکت انسان به سوی مراکز جاذب فرهنگی و دور شدن از محل سکنای خویش به قصد جمع آوری اطلاعات و تجربه جهت تامین نیازهای فرهنگی خود (پارسایان و اعرابی، 1386: 304 )
گردشگری فرهنگی بخش مهمی از تقاضای جهانی گردشگری را تشکیل می دهد. طبق آمار سازمان جهانی گردشگری 37 درصد گردشگری بین المللی با انگیزه فرهنگی انجام می شود و این تقاضا، سالانه در حال افزایش است. رشد گردشگری فرهنگی و گردشگری میراث به عنوان عناصر گردشگری نوین، توجه سیاستگداران و محققان را در سراسر دنیا به خود جلب کرده است. گردشگری فرهنگی شامل تمام اشکال گردشگری می شود که با انگیزهی فرهنگی صورت می گیرد ( کاظمی، 1386: 153-154).
2-5-2 گردشگری مذهبی
گردشگری مذهبی یکی از رایج ترین اشکال گردشگری در سراسر جهان است و شامل سفرها و بازدیدهایی میشود که اصلی ترین هدف آن ها تجربه ای مذهبی است. گردشگری مذهبی یکی از رایج ترین اشکال گردشگری در سراسر جهان است که سابقه آن به قرون و اعصار گذشته بر می گردد و شامل سفرها و بازدیدهایی می شود که اصلی ترین هدف آن ها تجربه ای مذهبی است. جاذبه های مذهبی، زیارتگاه ها و اماکن مقدس هر ساله تعداد زیادی از گردشگران مذهبی را به سوی خود جذب میکنند، تاسیسات اقامتی و پذیرایی این نوع از گردشگری مانند مسافرخانه ها و زائرسراها با توجه به بافت اجتماعی، فرهنگی و عقیدتی گردشگران و جامعه میزبان دارای ویژگی های خاص خود است که در هر کشوری از تنوع بسیار بالایی برخوردار می باشد. نکته قابل توجه در این زمینه، این است که گردشگری مذهبی تنها شکلی از اشکال گردشگری می باشد که بر موانع آب و هوایی غلبه می نماید و با تغییرات فصلی و تحولات آب و هوایی تعداد گردشگران و بازدید از شهرها و مراکز مذهبی دچار تغییر نمی شود. برای این نوع گردشگر، تنها مقصد حائز اهمیت نیست. تجربه او از همان ابتدای ترک مبدا آغاز می شود و تمام مسیر و وقایعی را که در طول مسیر با آن مواجه می شود، در بر می گیرد. گردشگری مذهبی نقش عمدهای در زندگی اجتماعی کشورهای اسلامی ایفا می کند.
گردشگری مذهبی، علاوه بر جنبه های اقتصادی و مالی، باعث ارتباط بیشتر با سایر جوامع اسلامی شده و تعامل بین ملل و فرهنگهایی را که نقاط مشترکی دارند، سبب میشود. در ضمن باید توجه داشت که، پایدارترین گردشگران، گردشگران مذهبی هستند که برپایه مذهب به زیارت اماکن مذهبی میروند. زیرا گردشگران مذهبی ممکن است بارها به زیارت اماکن مقدس بروند و یک بار رفتن به این اماکن، آن ها را از مراجعه مکرر منصرف نمی کند. هم اکنون زیارت، یکی از مهمترین مقاصد سفر و گردشگری بسیاری از مردم کشورهای مسلمان است، بنابراین میتوان از این امکان استفاده کرد و با تبلیغات در اینگونه کشورها زمینه ورود گردشگران مذهبی و توسعه گردشگری مذهبی را فراهم کرد.( فیض آبادی، محبوب، 1390: 3).
گردشگری مذهبی در زمرۀ قدیمی ترین و پُررونق ترین گردشگری های گذشته و حال سراسر جهان قرار دارد و قدمت آن ،که دشواری های اقلیمی یا بدیِ آب و هوا نیز مانع آن نمی شود ( منشی زاده، 1384: 139)( Adjit,2004:2) و قدمت آن به قدمت خود فرهنگ دینی می رسد. مدارک و مستندات تاریخی موجود از تمدن های عظیم بین النهرین و مصر و دیگر سایر آثار و قرائن بر جای مانده از روزگاران پیش از تاریخ، از دیرباز از سفرهای مذهبی هزاران نفر از انسان ها حکایت می کنند، به طوری که توده های متراکم انسانی از هزاران سال قبل به منظور انجام فرایض دینی هر رنجی را بر خود هموار می کردند و راهی سفرهای دور و دراز می شدند. در واقع زیارت و گردشگری مذهبی ریشه در باورها و اعتقادات دینی مذهبی دارد ( مومنی و همکاران، 1387: 14). امروزه گردشگری مذهبی با همۀ اجزا و گونه های مختلف، به سبب ویژگی های ساختاری و کارکردی بارز آن، توانسته است در متن گردشگری جهانی جای گیرد، به طوری که حوزه نفوذ آن سراسر جهان را فرا گرفته است (santos, 2004: 4) ، بر اساس برآورد سازمان جهانی سفر و جهانگردی، گردشگری مذهبی 26 درصد از کل جریان های گردشگری جهان را به خود اختصاص داده است (Icep, 1997: 30).
در این نوع از گردشگری انگیزه اصلی زیارت اماکن مقدسه و زیارتگاه هاست، که اقامتگاه ها و نوع امکانات آن به هر حال در طول مدت اقامت تأثیر می نهد. ولی درآمد خانوار نقش چندانی در انگیزۀ اصلی زیارت از این اماکن ندارد ( فاطمی، 1380: 11). در میان گردشگران مذهبی، دو گروه مواجه مشاهده می شوند: یکی زائران، یا کسانی که انگیزۀ آنها از مسافرت، فقط انجام امور مذهبی است، و زمان و مدت اقامت شان، تابع اوقات فراغت نیست ؛ و دیگری ، گردشگر ان مذهبی که ضمن انجام زیارت و شرکت در مراسم مذهبی از مکان های دیگر گردشگری اعم از مذهبی و غیر زیارتی نیز دیدن می کنند و یا به عبارتی دیگر، اهداف مسافرت آنها چند منظوره با اولویت زیارت است، که خود موجب بالا رفتن مدت سفر و در نتیجه افزایش میزان هزینه های مسافرت می شود ( ابراهیم زاده و همکاران، 1390: 117). به همین دلیل امروزه منابع و جاذبه های گردشگری در تمامی بخش های برنامه ریزی و مدیریتی گردشگری اهمیت فراوانی یافته است ؛ لیکن استفاده از مواهب گردشگری جز با فراهم کردن بستر مناسب توسعه گردشگری امکا نپذیر نیست.
2-5-3 گردشگری غذایی
گردشگری غذایی یک پدیده در حال ظهور است که است که به عنوان یک محصول جدید گردشگری در حال توسعه است. بیش از یک سوم مخارج گردشگری به غذا اختصاص داده می شود. بنابراین غذاهای مقصد از جنبهی کیفیت تجربه تعطیلات از اهمیت زیادی برخوردار است. یکی از اهداف مهم گردشگری غذایی مورد استفاده در مطالعات Hall و Sharples (2003) این است که سفر به یک مقصد وابسته به غذا و پخت و پز با اهداف تفریح و سرگرمی شامل: بازدید اولیه و ثانویه، تولید مواد غذاییی، فستیوال های آشپزی، نمایشگاه های مواد غذایی، رویدادها، بازارهای کشاورزی و محلی، نمایش های غذایی و هر چیزی است که به غذا است. علاوه بر آن این سفر تجربه ای مربوط به یک سبک زندگی خاص است که شامل آزمایش،یادگیری از فرهنگ های مختلف، کسب دانش و درک درستی از کیفیت و یا صفات مربوط به محصولات گردشگری، و همچنین تخصص آشپزی در آن منطقه از طریق مصرف آن است. بنابراین، تجربه گردشگری غذایی با توجه به مطالب بالا به شرطی پذیرفته شده است که دلیل اصلی سفر برای بازدید کنندگان به مقاصد خاص، موارد مریوط به پخت و پز و غذا باشد (UNWTO,2012: 6).
غذا و مواد غذایی در هر جامعه‌ای نماد و بیان‌کننده بخشی از فرهنگ جامعه است و بسیاری از گردشگران می‌توانند با خوردن غذای کشو ر مقصد به فرهنگ،آداب و رسوم و سبک زندگی افراد آن جامعه پی ببرند. انسان‌شناسان عادات غذایی را به عنوان کلیتی پیچیده از فعالیت‌های آشپزی، تمایل‌ها و تنفرها، آگاهی جمعی، اعتقادات، تابوها، موهومات وابسته با تولید، تهیه و مصرف غذا و در یک کلام یک مفهوم فرهنگی بزرگ میک مدرس دانشگاه درباره گردشگری غذایی به خبرنگار ایرنا گفت:گردشگری غذایی یکی از شاخه‌های گردشگری سلامت است و گردشگرانی که با هدف تجربه و تنوع در مواد غذایی و نوشیدنی‌ها به کشورهای مختلف سفر می‌کنند علاوه بر بهره‌مندی از جاذبه‌های تاریخی از امکانات غذا و نوشیدنی در محل‌های مورد بازدید گردشگری نیز استفاده می‌کنند. گردشگری غذا نوعی دیگر از فعالیتهای گردشگری است که به این نوع گردشگری در روستاها توجه زیادی می‌شود.
برگزاری جشنواره‌ها و فستیوال‌های غذایی در محیطهای روستایی برگزاری تورهای غذا برای آموزش پخت غذاهای محلی و افزایش گردشگرانی که به دنبال تنوع غذایی در محیطهای کاملا سنتی هستند به ایجاد گردشگری غذایی منجر شده است. این سطح راز گردشگری در زمانهای ویژه‌ای از سال که محصولات کشاورزی مثل سبزی‌های محلی می‌رسد طرفداران خاص خود دارد. امروز، مسافران با تجربه تر هستند، بیشدرآمد قابل تصرف و زمان بیشتری اوقات فراغت به سفر، و بنابراین گردشگری اجازه می دهد تا آنها را به فرار از زندگی روزمره خود را محیط معمول و غرق خود را در جهان از آزادی و اخبار. گردشگران بنابراین، بیشتر و بیشتر در جهان به دنبال برای تجارب یادگیری بتن، و در این تلاش تجربه وابسته به غذا و پخت و پز، بسیار متنوع راه، در حال پخش است به طور فزاینده ای برجسته است.
2-6 توسعه گردشگری
لازم است قبل از بحث میان « توسعه» و «رشد» تمایز قائل شویم؛ بدین معنی که واژهی رشد، تغییر در اندازه یا کمیت وضع پدیدهای از نظر تعداد، ابعاد و میزان آن را بیان می کند. اما توسعه واژه ای مهم است که جنبه های مختلفی اعم از رشد اقتصادی، تغییر ساختاری، صنعتی شدن، خود شکوفایی و اتکا به نفس فرهنگی، مذهبی، ملی و فردی را در بر می گیرد( حسینی و دیگران، 1389: 165). در اواخر دهه 1960 و اوایل 1970 مفهوم توسعه با آنچه در گذشته بود تغییر کرد و به نوعیمساله کیفیت زندگی مطرح شد. یکی از جنبه های بسیار مهم که به توسعه همه جانبهی کشورها کمک کرده است گردشگری و یا توسعهی گردشگری است.
” توسعه ای که همه جانبه نباشد و برای مثال بعد فرهنگی را نادیده بگیرد و صرفا به الگوهای وارداتی خارجی متکی باشد، خلاقیت فرهنگی بومی را از رشد باز می دارد و ظرفیت جامعه برای مقابله با فرهنگ و الگوی وارداتی را سست و ضعیف می کند” (اردستانی، 1382: 44). گردشگری یکی از ابزارهای دستیابی به توسعه در مقصدها به شمار می رود. در بیانیه مانیل درباره گردشگری جهانی که سازمان گزدشگری جهانی (WTO) آن را منتشر نموده، آمده است که گردشگری در مقیاس جهانی اش می تواند منجر به ایجاد اقتصاد جدید بین المللی گردد و این خود سبب کاهش شکاف عمیق اقتصادی بین کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه و هم چنین سرعت بخشیدن به توسعه اقتصادی و اجتماعی به ویژه در کشورهای در حال توسعه می شود (Sharpely, 2002: 14). در همهی کشورها به ویژه کشورهای در حال توسعه، ساختارهای سیاسی و اجتماعی حاکم است که تعیین می کند کدام یک از راهبردهای توسعه توفیق بیشتری دارد. تجربه ها نشان داده است که توسعهی موفق، بستگی به دگرگونی های بنیادین

]]>

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *