مدل­هاى تجارت ­الكترونيك

مدل­هاى تجارت­الكترونيك:

استفاده از اينترنت به عنوان اصلى­ترين بستر ارتباطى در تجارت­الكترونيكى باعث به وجود آمدن مدل­هاى گوناگونى در اين سبك از تجارت شده است. اين مدل­ها كه حاصل تعامل ۳ گروه اصلى تجارت­الكترونيكى یعنی دولت، مشترى و بنگاه­هاى اقتصادى است، باعث توسعه و گسترش مدل­هاى مختلف تجارت­الكترونيك شده است:

 

 2-10-1- مدل تجارت فروشنده با فروشنده [1](B2B):

اين مدل از تجارت­الكترونيك مهمترين نوع تجارت­الكترونيكى است كه در حدود نصف درآمدهاى تجارتى الكترونيكى را به خود اختصاص خواهد داد. اين مدل سبب پيدايش ارتباطى گسترده ميان تأمين كنندگان،توليدكنندگان،توزيع­كنندگان­وفروشندگان­خواهدبود.
در اين مدل، ارتباط ميان دو يا چند سازمان ، توسعه اقتصادى، توليدكنندگان مواد اوليه و ارائه­كنندگان انواع گوناگون خدمات موردنظر است. در حقيقت، اين مدل را به نوعى مى­توان توسعه يافته مدل قديمى «تغیر داده های الکترونیکی[2]» دانست، اما در اين مدل واسطه­ها كاهش يافته، همين خود سبب كاهش قيمت­ها خواهد شد(نامور،1387؛2).

 

2-10-2- مدل تجارت فروشنده با مصرف کننده [3]B2C یا مصرف کننده با فروشنده [4]C2B:

مدل­هاى B2C و C2B بيان كننده ارتباط متقابل توليدكننده و خريداران نهايى محصولات و خدمات است. مدل­هاى دوگانه B2C و C2B داراى مزايايى مانند خريد ارزان­تر كالا نسبت به دنياى واقعى، امكان ارسال خريدارى شده به مكان درخواستى مشترى و غيره است. اين مدل از تجارت­الكترونيك به عنوان ساده­ترين نوع تجارت­الكترونيكى شناخته مى­شود كه منجر به ارتباط نزديكى ميان مشترى و فروشنده خواهد بود و در اين ميان به دليل كاهش قيمت­ها به دليل از بين رفتن واسطه­ها خريدار منفعت بيشترى خواهد داشت.

2-10-3- مدل تجارت مصرف کننده با مصرف کننده C2C[5]: اين مدل از تجارت­الكترونيك بيشتر به خرده فروشى­هاى كالاى دسته دوم خانگى اختصاص دارد. جايى كه خريداران و فروشندگان هر دو از گروه نهايى هستند و در اين ميان ردپاى توليدكننده و يا واسطه­اى ديده نمى­شود. نمونه رايج اين شيوه از تجارت را مى­توان در جمعه بازارها و يا حراج­هاى محلى و منطقه­اى ديد كه هر­كس كالاى توليدى خود را به صورت تك فروشى در معرض فروش قرار داده است.

2-10-4- مدل تجارت شرکت­های دولتی با موسسه خصوصی G2B[6]و موسسه خصوصی با شرکت های دولتی B2G[7]: در اين مدل­ها، سازمان­ها و مراكز دولتى و خصوصى در ارتباط با مراكز اقتصادى و بنگاه­هاى تجارى دولتى هستند. در اين ساختار، دو طرف با مراجعه به وب­سايت­هاى طرف قرارداد و تعامل با يكديگر از طريق شبكه­هاى رايانه­اى امور بازرگانى مورد نياز خود را انجام مى­دهند. اين امور شامل مواردى چون ارسال درخواست­هاى بانكى براى مؤسسات دولتى، گرفتن مجوزهاى لازم براى انجام امور ادارى، پرداخت وجه مورد درخواست سازمان­ها و بانك­ها و غيره است. مزيت اصلى اين دو مدل صرفه­جويى در انجام امور براى شركت­هاى دولتى و سازمان هاى خصوصى و نيز كاهش زمان انجام كارها است و نيز سبب تحصيل فرايندهاى ادارى توسط دولت شده است(روزنامه ایران،1386، 16).

  • مدل تجارت شرکت­های دولتی با مصرف کننده[8]G2C و مصرف کننده با شرکت­های دولتی   C2G[9]: در اين مدل­ها، ارتباط ميان مردم و دولت مطرح است و اين رابطه بيش از آن­كه ماهيتى تجارى داشته باشد، ماهيتى خدماتى دارد و شامل خدماتى است كه دولت مى تواند به مردم ارائه دهد و يا زمينه­اى براى تسهيل ارتباطات مالى مردم و دولت در امور مالياتى است و يا درخواست خدماتى كه از سوى شهروندان به دولت ارائه مى­شود كه مى­تواند شامل درخواست­هاى مختلف در زمينه اقتصادى و يا بازرگانى باشد.

 

  • مدل تجارت شرکت­های دولتی با شرکت­های دولتی[10] G2G: در اين مدل، ارتباط متقابل ميان دو يا چند سازمان دولتى و يا وزارتخانه مطرح است و مواردى چون ارتباط شهردارى با پليس، ادارات برق و آب با شهردارى­ها، نهادهاى نظامى و انتظامى با وزارتخانه­ها و غيره را شامل مى­شود. در اين مدل، امكان تبادل اطلاعات ميان مؤسسات دولتى و يا دادوستد بازرگانى ميان شركت­هاى دولتى فراهم شده است. به علاوه، بخش نامه­ها و دستورالعمل­هاى دولتى را مى­توان از طريق اين مدل كسب­و­كار الكترونيكى براى سازمان­ها ارسال كرد(نامور،1387؛6).

Business to business -[1]

Electronic Data Interchange -[2]

Business to Consumer -[3]

Consumer to Business -[4]

 Consumer to Consumer  -[5]

Government to Business -[6]

Business to Government -[7]

[8]– Government to Customer

[9]– Customer to Government

Government to Government -[10]