منابع و ماخذ مقاله بهره بردار، مالکیت فکری، حقوق مالکانه، قرارداد واگذاری

که گفته شد انحلال قرارداد با بطلان آن فرق میکند.
ب: مفاد و مدلول عقد در زمان انعقاد ممکنالوفا باشد ولی به علتی که پس از عقد عارض شده، غیرممکن گردد. این صورت دو فرض دارد:
۱- عذر محتمل الرفع نباشد که در این فرض عقد،از زمان تعذر منفسخ میشود.
۲- عذر محتمل الرفع باشد که در این فرض دو حالت متصور است:
الف: وفاء به عهد در زمانی خاص، وحدت مطلوب باشد، در این صورت نیز عقد از زمان تغذر منفسخ میشود.
ب: وفاء به عهد در زمان خاص به نحو تعدد مطلوب باشد. در این صورت برای متعهدله حق فسخ ایجاد می‌شود.۲۳۴
بنابراین در فرضی که قبل از وضع قانون مبتنی بر ممنوعیت اعطای جواز بهره برداری مال فکری به بخش غیردولتی یا قبل از مصادرهی اثر بوسیلهی دولت اقدام به انعقاد قرارداد بهره برداری شود، پس از وضع قانون یا مصادره اثر، قرارداد به جهت منتفی شدن موضوعیت آن، منفسخ میگردد. در واقع در چنین صورتی وضع قانون حادث یا مصادرهی اثر، منجر به تعذر اجرای قرارداد میشود.
بند چهارم: انفساخ
“انفساخ یا انحلال قهری به این معنی میباشد که عقد بدون آنکه نیاز به عمل حقوقی اضافی باشد، خود به خود و قهرا از بین میرود و حق انتخاب برای یکی از دو طرف یا دادگاه باقی نمیماند. پس، قهری بودن انحلال منافاتی با ارادی بودن سبب آن ندارد. برای مثال، جایی که نسبت به انحلال عقد در آینده، دو طرف توافق میکنند و ضمن شرط دربارهی مبانی آن تصمیم میگیرند، در صورت جمع شدن شرایط انحلال انفساخ قهری است و سبب آن ارادی.”۲۳۵
عواملی که موجب انفساخ عقد میشود متفاوت است. انفساخ عقد را به اعتبار نقشی که اراده در ایجاد سبب آن دارد، به دو گروه اصلی تقسیم میکنند . ۱- انفساخی که ناشی از حکم قانونگذار است. مثل تلف مبیع پیش از قبض.
۲- انفساخی که به طور مستقیم ناشی از ارادهی صریح دو طرف قرارداد می باشد. به طور مثال اجاره که پس از پایان مدت یک سال مشروط به اخطار کتبی موجر پایان میپذیرد.۲۳۶
با توجه به اینکه در این گفتار به بررسی مواردی که موجب انحلال قهری قراردادهای مالکیت فکری از گروه نخست میشود، پرداختیم لذا از تکرار آن خودداری کرده و صرفا به بررسی شرط انفساخ میپردازیم.
شرط فاسخ “تراضی است که دو طرف دربارهی انفساخ احتمالی عقد در آینده میکنند و بدین وسیله تعهدهای خود را محدود به زمان معین یا عدم وقوع شرایط خاص مینمایند.”۲۳۷
شرط فاسخ را نباید با خیار شرط اشتباه گرفت، زیرا خیار شرط به یکی از دو طرف یا هر دو یا شخص ثالثی این حق را میدهد که در مدت تعیین شده اگر مایل بودند قرارداد را فسخ نمایند، حال آنکه نتیجه تحقق شرط فاسخ، انحلال قهری یا خود به خودی عقد است.۲۳۸
درج شرط انفساخ در هر قراردادی اثر دارد که قابل انحلال با اراده باشد و عقدی که با ارادهی یکی از دو طرف یا در نتیجهی تراضی قابل انحلال نباشد، با شرط فاسخ نیز بر هم نمیخورد.۲۳۹ به همین دلیل درج شرط فاسخ در قراردادهای مالکیت فکری (انتقال قطعی و مجوزبهره برداری) همانند سایر قراردادها، منطقی و منطبق با قواعد عمومی قراردادها میباشد، زیرا قراردادهای مالکیت فکری هم چنان که در مبحث پیش گفته شد هم قابل انحلال با اقالهاند و هم قابل انحلال با خیارات.
شرط انفساخ میتواند در قراردادهای انتقال قطعی به این شکل تجلی یابد که چنانچه منتقلالیه از پرداخت حقوق مالکانه در موعد مقرر خودداری کند قرارداد خود به خود منفسخ شود و یا اینکه در قراردادهای مجوز بهره برداری میتواند مقرر شود، چنانچه ظرفیت پروژه تولید محصول در طی مدت معین به مقدار کافی بالغ نگردد و کشف شود که قرارداد واگذاری مجوز فاقد سودآوری است قرارداد خود به خود منحل و منفسخ گردد یا ممکن است مقرر شود در صورتی که مجوزدهنده نسبت به انعقاد قرارداد واگذاری مجوز همان موضوع با فرد دیگری اقدام کند قرارداد منفسخ شود و یا اینکه در صورتی که مجوزگیرنده در موعد مقرر، حقوق مالکانهی مجوزدهنده را نپردازد، قرارداد مجوز بهره برداری منفسخ شود.
بنابراین شرط فاسخ همانطور که در مثالها گفته شد ممکن است انحلال قرارداد را منوط به وقوع حادثهی احتمالی در آینده کند. مثلا فاقد سودآور شدن پروژه و یا اینکه انحلال عقد را منوط به ارتکاب تقصیر یا عدم انجام تعهد کند. مانند عدم پرداخت حقوق مالکانه توسط مجوزگیرنده، همچنین شرط فاسخ میتواند انحلال قرارداد را منوط به رویدادی کند که در آینده رخ میدهد مثل شرط انحلال قرارداد انتقال قطعی و یا قرارداد مجوز بهره برداری بعد از مدت معین.۲۴۰
در تمام این موارد اثر تحقق شرط فاسخ یعنی انحلال قراردادهای انتقال قطعی و مجوز بهره برداری نیازی به ارادهی ذینفع ندارد و به صرف تحقق عامل مربوطه واقع میشود. انفساخ قراردادهای مالکیت فکری صرفا ناظر به آینده است و به گذشته سرایت نمیکند و از این حیث از بطلان متمایز میشود و از حیث قهری بودن و عدم نیاز به ارادهی طرفین در زمان انحلال از عامل فسخ متمایز میگردد. بنابراین در تمامی این مثال ها که گفته شد مجوزدهنده یا مالک ملزم به استرداد حقوق مالکانهای که تا قبل از انفسا

دیدگاهتان را بنویسید