پایان نامه ارشد درمورد توسعه پاید، توسعه پایدار، ارزیابی پایداری، زیست محیطی

TOPSIS و آزمون های ویلکاکسون و علامت تک نمونه ای در محیط SPSS استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که شهر دهدشت به لحاظ شاخص های توسعه پایدار(زیست محیطی، اقتصادی، اجتماعی و کالبدی) از وضعیت همگونی برخوردار نمی باشند. این وضعیت ناشی از عدم توزیع عادلانه فرصت ها در زمینه های اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی، زیرساختی و ناکارآمدی برنامه ها و سیاست های اجرایی در سطح نواحی مختلف شهر می باشد که این عوامل نابرابری ها را روزبروز تقویت می کند. در نهایت راهبردهایی چون توزیع فرصت های برابر منابع، ارتقای سطح دانش و مهارتهای فنی ساکنان، ترفیع نماگرهای توسعه و مدیریت کآرامد به عنوان راهبردهای اساسی برای توسعه و پایداری شهر دهدشت ارائه شد.
۱۱- ارسطو یاری(۱۳۹۱) در رساله دکتری خود با عنوان ” سنجش و ارزیابی پایداری سکونتگاههای روستایی حوزه کلانشهری و ارائه مدل استراتژیک توسعه پایدار، وضعیت پایداری حوزه روستایی کلانشهر تهران را با این رویکرد که تمرکز منابع در شهر تهران چه تاثیراتی را بر روی حوزه های روستایی گذارده است؟ و آیا تمرکز منابع به توسعه پایدار آنها انجامیده است، مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. در راستای پاسخ به سوالات این تحقیق، حوزه روستایی کلانشهر تهران به عنوان محدوده مطالعاتی انتخاب شد و در گام بعدی ۶۴ نماگر نیز به عنوان شاخص های سنجش و ارزیابی پایداری روستاهای حوزه کلانشهر با نظر سنجش از نخبگان تعیین شدند. نتایج این پژوهش نشان داد که تمرکز گسترده منابع در کلانشهر تهران، نه تنها به پایداری روستاهای حوزه کلانشهری نیجامیده است، که زمینه های ناپایداری آنان را نیز دامن زده و در نتیجه تمرکز منابع در کلانشهر تهران به تمرکز و انباشت فقر و ناپایداری در روستاهای حوزه کلانشهری منجر شده است. علاوه بر آن، در حوزه مورد مطالعه بر خلاف تصور رایج ابعاد زیست محیطی پایداری بیشتری در مقایسه با دیگر ابعاد دارند و در مقابل مولفه‌های اجتماعی مهمترین عامل موثر در پایین آمدن سطح پایداری حوزه کلانشهر تهران می باشند. در آخر نیز مدل استراتژیک توسعه پایدار برای سکونتگاههای روستایی حوزه کلانشهر تهران تدوین شد و بر اساس ان برای روستاهای حوزه کوهستایی، راهبردهای بازنگری، برای روستاهای حوزه دشتی راهبردهای محافظه کارانه و برای تمام روستاهای مورد مطالعه نیز راهبردهای محافظه کارانه باید اعمال گردد.
۱۲- قدمی سال(۱۳۹۲) در پژوهشی با عنوان ” بررسی کیفیت زندگی در شهرهای کوچک با تأکید بر بعد سلامت فردی و اجتماعی(مطالعه موردی: شهر نور، استان مازندران)” به بررسی کیفیت زندگی شهر نور به عنوان شهری کوچک، با تأکید بر بعد سلامت فردی و اجتماعی پرداخته است. بدین منظور مولفه های کیفیت محیط زیست، کیفیت محیط کارکردی و کیفیت اجتماع در ارتباط با بعد سلامت، مورد بررسی قرار گرفته است. داده های مورد نیاز در این پژوهش از طریق مطالعات و بازدیدهای میدانی و تکمیل پرسشنامه با حجم نمونه ای بالغ بر ۳۲۰ خانوار از بین همه محلّات شهر و به شیوه تصادفی ساده سهمیه ای جمع آوری گردید و با بهره گیری از آمارهای توصیفی و آزمون های من ویتنی، کروسکال والیس، فریدمن و کای اسکوئر یک طرفه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصله، نشان داد که در شهر مورد مطالعه، مولفه های کیفیت محیط زیست، کیفیت محیط کارکردی در وضعیت ضعیف تر از حد متوسط و کیفیت اجتماع در وضعیت متوسط قرار دارد. بیشترین ضعف در ارتباط با مولفه کیفیت محیط زیست مربوط به وضعیت نظافت و لایروبی رودخانه های شهر، در ارتباط با مولفه کیفیت محیط کارکردی، وضعیت پارک های شهر به لحاظ امکانات مناسب برای معلولان و سالخوردگان و مولفه کیفیت اجتماع مربوط به کمبود استفاده از نظرات شهروندان در طرح های شهری است. در مجموع شهر نور به لحاظ سلامت فردی و اجتماعی در شرایط مناسبی قرار ندارد.
دسته دوم: تحقیقات خارجی
پژوهش های فراوانی در سطوح مختلف بین المللی، ملی و محلی توسط آژانس های بین المللی، شرکت ها، دولت ها و سازمان های دولتی صورت گرفته است که به طور مستقیم یا غیر مستقیم شاخص هایی در ارتباط با ارزیابی و سنجش پایداری را بررسی کرده اند. از جمله مشهورترین پژوهش های انجام شده در سطح بین المللی گزارش”سیاتل پایدار” است که طی دو گزارش در سال های ۱۹۹۵-۱۹۹۱ معرفی و ارائه شده اند. برای این کار بالغ بر ۲۵۰ شهروند انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. این سازمان در سال ۱۹۹۳ شاخص های پایداری خود را که مشتمل بر ۲۰ شاخص بود، منتشر نمود. بین سالهای ۱۹۹۳ تا ۱۹۹۵، این سازمان شاخص های منتخب خود را به نهادهایی چون شورای توسعه پایدار ریاست جمهوری آمریکا، کمسیون اروپایی و بسیاری از شهرهای آمریکا ارائه نمود و در سال ۱۹۹۵ این سازمان شاخص های اجتماع پایدار خود را که در برگیرنده ۴۰ شاخص بود منتشر نمود.
شهر ونکور کانادا نیز اقدام به تهیه برنامه ونکور پایدار نموده است. محورهای کلیدی و اصلی که در برنامه پایداری شهری ونکوور مورد توجه خاص قرار گرفته اند عبارتند از: الف) توجه و حفاظت همزمان از سرمایه های اقتصادی، اجتماعی و طبیعی، ب) اقتصاد شهری پایدار، پ) حمل و نقل پایدار، ت) لزوم حفاظت از میراث فرهنگی شهر، ث) لزوم توجه به بحث کارایی و بهره وری در استفاده از منابع انرژی در ساختمان ها و حمل و نقل، ج) حفاظت از محیط زیست طبیعی شهر، ح) توجه به فضای سبز شهری و جنگل کاری شهری(در جهت بالا بردن کیفیت زندگی شهری و جذب آلودگی های محیطی هوا، خ) لزوم توجه به طراحی سیستم های تامین غذای پایدار، به نوعی که هر کس بتواند از آن نفع ببرد، د) طراحی سیستم های مدیریت مواد زائد جامد در جهت: کاهش تولید ضایعات، حداکثر کردن استفاده مجدد و بازیافت انرژی، مدیریت مسئوولانه ساکنین.
شهرهای دیگر مانند پورتلند اورگان در آمریکا و سات همپتون در انگلستان به عنوان شهرهای پایدار در جستجوی راههایی موثر برای نگهداری و توسعه کیفیت زندگی و بر آوردن نیازهای زندگی بطور ساده و از طریق کاهش مصرف منابع و خطرات زیست محیطی بوده اند. در این شهرها توسعه پایدار توسط دولت تعریف و در استراتژیها و راهبردهای شهری اتخاذ گردیده است که بطور کلی به شرح زیر می باشند: نگهداری سطح بالا و پایدار رشد اقتصادی و اشتغال زایی، پیشرفت اجتماعی که باعث برآورده شدن نیازهای فردی مردم گردد، حفاظت موثر از محیط زیست، استفاده محتاطانه از منابع طبیعی، حمایت از یک اقتصاد عادلانه و باثبات.
در کشورهای در حال توسعه نیز تلاش های فراوانی بویژه در سطوح محلی در زمینه توسعه پایدار انجام گرفته و یا در حال انجام است. از جمله این تلاش ها پروژه های حفاظت جهانی(مرکز تحقیقات بین المللی توسعه با عنوان پیشرفت به سوی پایدار در کشورهای در حال توسعه در سه کشور(کلمبیا از آمریکای لاتین، زیمباوه از آفریقا، و هند از آسیا) است.(فراهانی،۱۳۸۵، ۱۰)
۱- یالی۲ در پژوهشی با عنوان”ارزیابی اقتصادی منابع زیست محیطی و توسعه پایدار منطقه کاریبین؛ مطالعه موردی پیشرفت گردشگری در ناحیه پونتکانا در جمهوری دومینیکن”: تلاش کرد تا با رویکردی اقتصادی به ارزیابی منابع زیست محیطی و توسعه پایدار در منطقه مورد مطالعه بپردازد. در این پژوهش ضمن بررسی زمینه های کاربردی ارزیابی اقتصادی منابع زیست محیطی برای سیاست گذاری به بررسی روشهای ارزیابی اقتصادی نیز پرداخته شده است. تأکید اصلی پژوهش فوق بر بکارگیری روشهای تحلیل چند معیاری برای ارزیابی بوده و در نهایت با استفاده از این روش نتایج توسعه توریسم بر روی منابع زیست محیطی از دیدگاه توسعه پایدار اقتصادی ارزیابی شده است و جایگزین هایی برای منابع طبیعی در حال تخریب پیشنهاد گردیده است(Yali,2001,p.77).
۲- باری۳ در مقاله ای با عنوان”ابزارهای طبقه بندی برای ارزیابی پایداری” که هدف اصلی این مقاله، تهیه یک طبقه بندی ابزارهای ارزیابی پایداری با هدف افزایش درک ارزیابی پایداری از یک حوزه و فضای زیست محیطی و تفسیر گسترده تر از پایداری است، چارچوب پیشنهادی بر پایه ۳ طبقه بندی اصلی است:
* ابزارهای ارزیابی شاخص ها؛
* ابزارهای ارزیابی محصول محور؛
* ابزارهای ارزیابی یکپارچه.
در این مقاله همچنین ابزارها بر اساس تمرکز و تأکیداتشان و نیز سطح ادغام و ترکیب نظام‌های اجتماعی، اقتصادی-طبیعی تقسیم بندی شده اند(Barry,2007).
۳- میشل۴ در پژوهشی با عنوان “پایداری ناحیه ای: ابزارهای موجود برای ارزیابی پایداری، چگونه در مقیاس ناحیه ای بکار گرفته می‌شوند”. به دنبال تدوین یک روش شناسی ویژه برای ارزیابی پایداری در سطوح ناحیه ای می باشد و نتیجه گرفته شده است که ارزیابی و مدلینگ پایداری در سطوح ناحیه ای به عنوان مقیاس بهینه فضایی در فهم و درک پایداری از اولویت بیشتری برخوردار است. این پژوهش به بررسی میزان اثرگذاری روش های ارزیابی هم چون روشهای جای پای اکولوژیکی، ارزیابی رفاه، ارزیابی سلامت اکوسیستم، کیفیت زندگی و در دسترس بودن منابع طبیعی در سطوح ناحیه ای می پردازد و هر کدام از روشها و مدلهای فوق، در جنوب شرقی ناحیه کویینزلند که به دلایل تنوع جمعیتی، اقتصادی و محیطی به عنوان نمونه موردی انتخاب شده، مورد ارزیابی قرار می گیرند. کاربرد هر کدام از این روشها برای ارزیابی پایداری منطقه ای با استفاده از “جدول معیارهای ارزیابی” که متغیرهای مرتبط در آن جمع آوری شده، انجام گرفته است. در پایان و پس از بکارگیری و آزمایش هر کدام از مدلها در سطح ناحیه ای به این ختم می شود که هیچ کدام از روشهای فوق به تنهایی از کارآمدی لازم برای ارزیابی پایداری در سطح ناحیه ای برخوردار نبوده و تدوین و طراحی روش های جدید ضروریست. اگر چه از میان پنج روش فوق، روش ارزیابی رفاه از کارآمدی بیشتری در مقایسه با سایر روشها برخوردار است؛ لکن بکارگیری این روش مستلزم وجود داده ها و شاخص های فراوانی است که خود از جمله محدودیت های فراروی مطالعات منطقه ای است و لذا مدل بارومتر پایداری به دلیل در دسترس بودن اطلاعات مورد نیاز به عنوان یک مدل پایه ای در حوزه های با تنوع اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی مطرح شده است(Michelle, 2008).
۴- کاندیلی۵(۲۰۰۹) در مقاله” سنجش و ارزیابی توسعه پایدار؛ شاخص های مرکب برای جزیره اژه شمال، یونان” با استفاده از تحلیل سیستمی و ترکیب معرفهای مختلف سعی در سنجش پایداری این منطقه دارد. عملیاتی نمودن مفهوم توسعه پایدار، بستگی به تحلیل های عمیق درون سیستمی عواملی که مربوط به مسائل و مشکلات اقتصادی، اجتماعی و محیطی می شود، دارد. در این پژوهش شاخص نهایی توسعه پایدار بر اساس ترکیب سه بعد پایداری ارائه شده است(kandyli,2009).
۵- لورنزو ۶و همکارانش(۲۰۱۲) در مقاله ای با عنوان ?شهرهای پایدار:آیا فاکتورهای سیاسی

دیدگاهتان را بنویسید