پایان نامه ارشد درمورد پایداری شهری، توسعه پایدار، توسعه پاید، ارزیابی پایداری

کیفیت زندگی را تعیین می کنند؟? با استفاده از دو مدل متکی به تکنیک های رگرسیون خطی به مطالعه ۷۸ شهر بالای یکصد هزار نفر کشور اسپانیا در فاصله سالهای ۲۰۰۹ و۲۰۱۰ میلادی پرداخته اند. هدف مقاله نشان دادن تاثیر فاکتورهای سیاسی و توسعه اقتصادی شهرها بر پایداری شهری می باشد. نتایج مقاله نشان می دهد که رقابت سیاسی، پایداری شهری را بهبود می بخشد. همچنین یک ارتباط مهم مستقیم بین پایداری شهری و فعالیت اقتصادی شهرداری وجود دارد.
۶- کویی چیرو و آریس۷(۲۰۱۲) در مقاله ای با عنوان ” مروری بر شاخص ها و سنجه های پایداری: به سمت شاخص های یک شهر پایدار” به معرفی و ارائه شاخص های اصلی سنجش پایداری شهرها پرداخته اند. بعضی از مهمترین این شاخص های ارائه شده در این پژوهش عبارتند از: شاخص رفاه، شاخص های پیشرفت واقعی(GPI)، شاخص رفاه اقتصادی پایدار، شاخص توسعه شهری، شاخص توسعه انسانی، شاخص آسیب پذیری محیطی(EVI)، شاخص سیاست محیطی(EPI)، شاخص رد پای بوم شناختی(EF) ، شاخص های پایداری زیست محیطی (ESI)، داشبورد پایداری(EF) تولیدات سازگار با محیط زیست(EDP) و شاخص پس انداز واقعی(GS) و همجنین بعضی از شاخص های ترکیبی و چند متغیره در ابعاد منطقه ای و محلی. نتایج این پزوهش نشان داد که این شاخص ها می بایست همه جنبه های محیطی، اجتماعی و اقتصادی را در نظر بگیرند تا بتوانند شهرها را به سمت توسعه پایدار شهری هدایت کنند.
۷- والتنبرگ و همکارانش۸ در سال(۲۰۱۳) در پژوهشی با عنوان “انتخاب شاخص‌ها برای توسعه پایدار شهرهای کوچک نمونه: شهر والمیرا” به ضرورت و اهمیت انتخاب شاخص‌های توسعه پایدار شهرهای کوچک پرداخته اند. این پژوهش متدولوژی خاصی را در ارتباط با انتخاب شاخص‌های توسعه پایدار ارائه می کند. بطوری که در یک فرایند انتخاب شاخص های مناسب و کاربردی، ۱۰۸ شاخص در ابعاد اقتصادی، اجتماعی و بعد محیطی ارائه و ارزیابی شدند و در نهایت تعداد ۱۵ شاخص اصلی و کلیدی برای ارزیابی پایداری شهرهای کوچک انتخاب و فیلتر شدند. نتایج این پژوهش نشان می دهد که شاخص ها می‌بایست با اولویت های شهرهای کوچک مرتبط باشند، و همچنین می بایستی مسائلی که این شهرها در آینده با آن مواجه می شوند را هم در نظر بگیرند. در شرایط کننونی همه شاخص های ارائه شده در شهرهای کوچک قابل استفاده نمی باشند و نیاز به شاخص‌های جدیدی که همه ابعاد توسعه پایدار را در بر گیرد، می باشد. شاخص هایی درباره حمل و نقل عمومی، دسترسی به خدمات در سطح محله مانند درمانگاه، حمل و نقل عمومی، بهداشت و سلامت، جای پای اکولوژیکی، که برای توسعه و حل مشکلات این شهرها و نواحی مرتبط با این شهرها می بایستی به عنوان معیارهایی برای نظارت پیشرفت شهرهای کوچک در یک چاجوب منظم عمل کننند.
در مجموع می توان گفت که بررسی سابقه مطالعاتی و پژوهشی در حوزه پایداری و شهرهای کوچک اعم از داخلی و خارجی بیانگر موارد زیر است:
۱- در بسیاری از مطالعات صورت گرفته، مقیاس منطقه‌ای به عنوان مقیاس بهینه برای مطالعه، بررسی و رصد مستمر پایداری پیشنهاد شده است.
۲- در بیشتر این منابع به تفاوت های مکانی-فضایی و نقش آنها بر روی میزان پایداری تأکید چندانی صورت نگرفته است. در حالی که به نظر می رسد این تفاوت ها تاثیر بالایی بر روی پایداری حوزه های مطالعاتی خود داشته باشند و ما در این رساله بر این جنبه ها تأکید داریم.
۳- بیشتر مطالعات معتبر که توسط نهادهای بین المللی و متخصصان صورت پذیرفته شده تأکید خاصی بر طراحی مجموعه شاخص‌های ویژه دارند تا از این رهگذر فرایند سنجش پایداری و ارزیابی عوامل موثر بر آن از حداکثر اعتبار برخوردار باشد که این خود می تواند مبنایی برای اعتبار بخشی و آغاز مطالعه حاضر باشد.
۴- پایداری شهرهای کوچک به عنوان کانونهایی با ویژگی های منحصر به فرد داخلی با هدف ارتقای جذابیت درونی آنها، کمتر مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته و اکثر مطالعات بر روی نقش منطقه ای شهرهای کوچک متمرکز شده اند.
۵- بخش گسترده‌ای از مقالات معتبر در حوزه پایداری بر روی ابداع و آزمون روشها و ابزارهای موثر برای ارزیابی پایداری تأکید نموده اند که این روشها می تواند در مطالعه حاضر مورد استفاده قرار گیرد.
بر این اساس می توان گفت در این پژوهش با استفاده از تجارب و دیدگاههای مطرح شده و در راستای بومی سازی و تکمیل آنها، علاوه بر تدوین مجموعه تلفیقی از مفاهیم و نظرات علمی، شاخص‌های مناسب و مرتبط با ارزیابی پایداری شهرهای مورد مطالعه شناسایی و بکار گرفته می شود. در انتها بر مبنای نتایج و یافته های پژوهش و نیز بر اساس نظرات جامعه محلی(کارشناسان) به جمع بندی و تدوین الگو و استراتژی‌های ویژه شهرهای کوچک مورد مطالعه اقدام می گردد.
۱-۷- فرایند انجام تحقیق:
روش تحقیق حاضر از لحاظ ماهیت توصیفی- تحلیلی و از لحاظ هدف کاربردی است. روش گردآوری اطلاعات با توجه به ماهیت مطالعه حاضر، به دو صورت کتابخانه ای-اسنادی و میدانی می باشد. با توجه به اینکه ویژگی های وضع موجود مناطق شهری از منظر شاخص‌های اصلی تحقیق، از آمارهای توصیفی بدست می آید و از دیگر سو، نتایج بدست آمده در مناطق مختلف مورد بررسی و مقایسه قرار می گیرد، روش تطبیقی انتخاب شده است. به عبارت دیگر روش مورد استفاده در این تحقیق مبتنی است بر تلفیقی از روش های توصیفی، پیمایشی و تحلیلی. در واقع در این تحقیق به منظور تبیین فرضیات از روش های توصیفی و به منظور آزمون فرضیات نیز از روش های تحلیلی بهره جویی شده است. برای طبقه بندی و تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات، از نرم افزارهای مناسب نظیر spss، Exel و نیز مدل های بارومتر پایداری پرسکات آلن، رادار پایداری، تاپسیس و روش های آماری و در نهایت برای ارائه الگو و استراتژیهای مناسب از مدل تحلیلی Swotاستفاده شده است.
۱-۸- قلمرو تحقیق (مکانی، زمانی، موضوعی):
قلمرو مکانی این مطالعه، بطور عام همه شهرهای کوچک استان مازندران و بطور خاص برای مطالعه موردی تعداد ۷ شهر کوچک آن می باشد.
محدوده زمانی تحقیق در برگیرنده سال های منتهی به تدوین این تحقیق می باشد. بر این اساس سالهای ۱۳۹۲و۱۳۹۳ هجری شمسی زمان انجام تحقیق می باشند.
با توجه به عنوان تحقیق، قلمرو موضوعی این تحقیق؛ ساختار و سیستم درونی شهرهای کوچک در استان و سنجش پایداری این شهرها می باشد.
۱-۹- مراجع استفاده کننده از نتیجه رساله :
نتایج و یافته های این تحقیق می تواند مورد استفاده سازمان ها و نهادهای ملی منطقه ای و محلی دخیل در امر برنامه ریزی و مدیریت شهری مانند: وزارت راه و شهرسازی، استانداری، بنیاد مسکن، فرمانداریها و شهرداری‌های استان قرار گیرد.
۱-۱۰- موانع و محدودیت های تحقیق:
در انجام‌‌ هر تحقیقی‌‌همیشه موانعی بر سر راه می باشد. وجود مشکلات، تنگناها و موانع از ویژگیهای ذاتی‌‌هر پژوهش علمی است، غلبه بر این مشکلات خود بخشی از فرایند تحقیق را تشکیل می‌دهد. محدودیتهایی که در انجام این تحقیق بر سر راه وجود داشت عبارتند از:
۱- پیچیدگی سازو کارهای موثر بر توسعه شهرهای کوچک در حوزه مورد مطالعه
۲- هزینه بالای جمع آوری اطلاعات و برداشت های میدانی
۳- مطالعات محدود قبلی در خصوص شهرهای کوچک مورد مطالعه
۴- کمبود منابع اطلاعاتی لازم در خصوص پایداری شهرهای کوچک استان مازندران
۵- عدم دسترسی به آمار و اطلاعات به هنگام و دقیق
۶- گستردگی و تنوع زمینه های مطالعاتی
۷- فقدان وجود بسته های مشخص نماگرهای پایداری ویژه شهرهای کوچک کشور
۱-۱۱- مفاهیم و واژه های پایه:
پایداری (Sustainability ): پایداری در معنای کلی خود به توانایی جامعه، اکوسیستم یا هرسیستم جاری برای تداوم کارکرد در آینده نامحدود اطلاق می شود، بدون اینکه در نتیجه تحلیل رفتن منابعی که سیستم به آن وابسته است و یا به دلیل تحمیل بار بیش از حد برروی آن ها، به ضعف کشیده شود. از سوی دیگر توانایی سیستم برای استقامت و پایایی به گونه ای اجتناب ناپذیر وابسته به موقعیتی است که سیستم در ایجاد ارتباط با محیط بیرونی کسب می کند. به عبارت دیگر پایداری سیستم به طور کامل وابسته به قابلیت سیستم برای سازگاری و انطباق، تغییر و تحول و پاسخگویی به محیط است و از آنجا که محیط به نوبه خود همواره در حال تغییر است، این فرایند سازگاری و انطباق سیستم باید یک فرایند و حساس باشد. بنابراین سیستم پایدار به کارکرد مناسب درونی و به رابطه سازگار با محیط و به عبارت بهتر به پایداری در درون و به پایداری در بیرون نیازمند است تا در مجموع به عنوان سیستم پایدار عمل کند(زاهدی،۴۷:۱۳۸۵).
همچنین پایـداری مفهومـی است که در پی طـرح توسـع? پایـدار بـه عنوان الگووار? جدیدی در جهان مطرح شد و ریشه های این نگرش به نارضایتی از نتایج توسعه و رشد اقتصادی- اجتماعی از منظر اکولوژیک بر می گردد. این الگووار? نوپا به مقابله با الگوهای تولید، توزیع و مصرف ناسازگار با طبیعتی می پردازد که به اتمام منابع و تخریب محیط زیست می انجامند و تنها فرآیند توسعه ای را می پذیرد که به بهبود کیفیت زندگی انسانها در حد ظرفیت پذیرش(Carrying Capacity) نظام های پشتیبان حیات منجر شود.
پایداری شهری (Urban Sustainability ): پایداری شهری بعنوان مفهوم تکمیلی در کنار توسعه پایدار شهری ارائه شده است. اگر پایداری را توانایی یک سیستم برای تداوم کارکرد در آینده نامحدود بدانیم، توسعه پایدار فرایندی است که منجر به ایجاد وضعیتی پایدار می شود. با این وجود به نظر می رسد که هر دوی آنها یک هدف را دنبال می کنند و آن افزایش کیفیت زندگی شهروندان است. نکات کلیدی که در پایداری شهری بایستی مورد توجه قرار گیرند عبارتند از: ۱- تاکید بر روی فرایند و نه نتیجه۲ -تاکید بر زمینه های جغرافیایی، ابعاد مکانی و دانش بومی به جای تاکید بر نتایج قطعی و از پیش مشخص۵- تاکید بر ظرفیت سازی محلی برای مدیریت پیامد های ناخواسته و نامطلوب ناشی از شوک ها و تغییرات محیط جهانی. بنابراین پایداری شهری بخش جداشدنی از پایداری جهانی است که در صدد آزمون شهرنشینی در درون فرایند های پویا و پیچیده اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و اکولژیکی تولید کننده رشد شهری به گونه ای پایدار و ناپایداراست(National Science Foundation.2000:12)
پایداری شهری ابعاد گوناگونی دارد: از لحاظ اکولوژیک، شهر همچون نظامی باز(Open System) متکی به جریان عظیم ورودی مواد و انرژی از بوم کره(Eco-Sphere) است و تمامی آنها به صورت ضایعات در نهایت به خارج جریان می یابد. بنابراین، پیش نیاز شهر پایدار، پایداری عرص? گسترده ای است که جایگاه نظـام های پشتیـبان حیات آن است. از این جنبه، به حداقل رساندن پیامدهای زیست محیطی منفی، کاهش مصرف

دیدگاهتان را بنویسید