پایان نامه درباره محصولات کشاورزی، کشت گلخانه ای، مواد غذایی، نفوذپذیری

میلیاکیوالان بر 100سانتی متر مکعب (meq/100cc) اجزای خشک تشکیل دهنده محیط ریشه بیان می شود. سطح 6 تا 15 میلیاکیوالان بر100سانتیمترمکعب، برای محیط کشت گلخانه ای، مناسب تلقی می شود(Nelson, 1991). آمیختههای بر پایه پیت، دارایCEC پایینتری نسبت به خاکهای معدنی هستند، بنابراین نیاز به دفعات کوددهی تکمیلی بیشتری دارند.
چگالی توده عبارتست از وزن خشک اجزای تشکیل دهنده محیط کشت به حجم آنها. برای مثال، ماسه دارای چگالی توده زیاد است و پرلایت دارای چگالی توده کم است. برخی از اجزای تشکیل دهنده مانند پیت خزه هنگامی که خشکند خیلی سبک هستند اما توانایی جذب مقدار زیادی آب را دارند و سنگین میشوند. به طور معمول، برای بیشتر فراوردهها محیطکشتی با چگالی توده کم تا متوسط 160 تا 180 گرم بر لیتر مکعب به کار گرفته میشود تا از خستگی کارگران بکاهد و هزینههای جابهجایی را کم کند. افزون بر این، سبدهای آویزان باید هرچه ممکن است سبک وزن باشند تا وزن روی اسکلت گلخانه کم شود. در بعضی موارد محیط کشتی با چگالی توده بالاتر ممکن است لازم باشد تا گیاهان بلند مانند گیاهان برگسارهای و گیاهان مادری در مراحل تولید و بازار رسانی نیفتند (خوشخوی، 1392).

1-6-3-ویژگیهای شیمیایی

ویژگیهای شیمیایی بسته به چگونگی آبیاری و کوددهی، کیفیت آب و محیط رشدگیاهان به سرعت تغییر می کند. باید موارد زیر را بدانید:
اسیدیته محیطکشت 2) نمکهای محلول 3) عناصر غذایی

1-6-3-1-اسیدیته محیط

فراهمی عناصر توسط اسیدیته محیط ریشه کنترل میشود (جدول1-1).

جدول (1-1) فراهمی عناصر با pHدر محیط کشت بر پایه پیت تغییر می کند.

زیاد بود:

کلسیم، نیتروژن آمونیومی

به راحتی قابل استفاده

زیاد بود:

آهن، منگنز، بور، مس، روی،
سدیم، نیتروژن آمونیومی
کمبود:
آهن، منگنز، بور، مس، روی،
منیزیم، فسفر

کمبود:
کلسیم، منیزیم، فسفر، پتاسیم،گوگرد، مولیبدن

6.5 دامنه تغییرات pH 5.5

اگر pH محیط با پایه پیت، بین5.5 تا 6.5 باشد، کلیه عناصر، قابل دسترس و فراهم خواهند بود. درمحیطهای با پایه خاک، دامنه بهینه 6 تا 7 است. دامنه اسیدیته پایینتر در محیطهای ارگانیک (بدون خاک) به دو دلیل مجاز است: اول، در محیط ارگانیک، آهن، منگنز و آلومینیوم کمتری وجود دارد که بخواهد به حالت قابل حل درآید وبه حد سمیت برسد یا باعث جلوگیری از جذب فسفر شود. دوم، مقادیر بیشتری از کلسیم و یا منیزیم لازم است تا بتوان در محیطهای ارگانیک به pH مورد نظر دست یافت، در این محیطها نیز میتوان در اسیدیتههای پایینتر به مقادیر کافی از کلسیم و منیزیم دست یافت (Nelson, 1991). برای جبران خاصیت اسیدی خاک با پایه پیت از سنگ آهک پودر شده استفاده میشود. سنگ آهک کلسیت، تنها کلسیم را تأمین میکند در حالی که سنگ آهک دولومیتی حاوی کلسیم و منیزیم است. هرچه ذرات اندازه کوچکتری داشته باشند، با سرعت بیشتری با محیط واکنش میدهند. برای کاهش pH محیط کشت، میتوان از کودهای اسیدی حاوی آمونیوم یا اوره (7-7-21) استفاده نمود. چنانچه از اسید (اسید فسفریک یا اسید سولفوریک) برای کنترل قلیائیت آب استفاده میشود، میتوان مقدار اسید مورد استفاده را به طور موقت افزایش داد. برای کاهش سریع تر pH محیطکشت، از100-200 گرم سولفات آهن در 100لیتر آب به صورت خیساندن خاک استفاده کنید. حتما پس از کاربرد آن، گیاهان را شستشو دهید چون برگها را میسوزاند.

1-6-3-2-نمکهای محلول

در بسترکشت گیاهان، تمامی یونها و عناصر از قبیل نیترات، آمونیوم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، کلر، سدیم و سولفات در میزان نمکهای محلول تأثیر گذار خواهند بود. بسیاری از این عناصر به صورت کود استارتر رشد به بسترکشت افزوده میشوند تا عناصر مورد نیاز گیاهان تأمین نمایند. برخی از این عناصر به همراه اجزایی از بسترهایکشت مثل پیت ماس، ورمی کولایت و کمپوست هستند. مقادیر بالای آمونیوم میتواند در ماده آلی موجود در بسترهایکشت مثل کمپوست یا پیت هوموس، سریعأ مورد تجزیه قرار گیرد. سایر نمکهای محلول، از طریق آب و کودهای مورد استفاده در طول دوره پرورش نشاء وارد بسترکشت میشوند.

1-6-3-3-عناصر غذایی

یک آزمایش خاک نه تنها تعیین کننده pH و نمکهای محلول است، بلکه سطوح مواد غذایی مورد نیاز گیاه را هم تعیین مینماید. آزمایش عناصر اصلی شامل اندازه گیریهای مربوط به: آمونیوم، نیترات، نیتروژن کل، فسفر، پتاس، کلسیم، منیزیم، سولفات و عناصر کم مصرف شامل: آهن، بور، منگنز، مس، روی و مولیبدن است. علاوه بر اینها دانستن مقادیر عناصری که مورد نیاز گیاه نبوده، اما بر رشد گیاهان تأثیرگذارند (مثل سدیم وکلر) نیز مهم است.

1-7-اجزای تشکیل دهنده بسترکشت

یکی از معیارهای تعیین کننده خاک مناسب برای کاکتوسها، آب و هوا میباشد. به گونهای که درآب وهوای گرم نیاز این گیاهان به خاک قابل نفوذ و سبک بیشتر احساس میشود در حالی که در آب وهوای سرد که گیاهان نیاز به، آبیاری چندانی ندارند به خاکی سنگین تر نیازخواهد بود (برای جلوگیری از پوسیدگی ریشه). نیازهای محیطی به ویژه نیازهای غذایی کاکتوسها نسبت به سایر گیاهان کمتر بوده ولی برای داشتن کاکتوسهای سالم و شاداب چگونگی پرورش آنها ضروری است. خاک مناسب از عوامل پایهای سلامت و نمو گیاه میباشد. کاکتوسها کم و بیش، خاکهایی با
زهکشی مناسب را میپسندند در برخی از گونهها مانند آستروفیتوم خاک اختصاصی شده و لازم است pHآن کمی قلیایی و بالای 7 باشد. به طور کلی کاکتوسها خاکهای با pH کمتر از 7 تا نزدیک به 7 را میپسندند.

1-7-1- زغال

اگر به محیط کشت درانتها 5 درصد خاک زغال افزوده شود اثر ویژهای در جلوگیری از پوسیدگی و دیگر بیماریهای قارچی خواهد داشت. حضور پتاس در خاک زغال این اثر را سبب می شود. همچنین پتاس اسکلت گیاه و تیغهای آن را تقویت میکند و جهت جلوگیری از بیاندازه اسیدی شدن محیط است (مطلق زاده، 1388).

1-7-2-پیت ماس(peat mass)

پیت، تجمع طبیعی مواد آلی در خزه ما یا گیاهان آبزی دیگر است که میتواند در 4 گروه، دسته بندی شوند:
1.پیت خزه اسفاگنوم4: بقایای تا حدی پوسیده گونههای مختلف خزه SPHangnumاست. این نوع خزه ، پیت اصلی است که در تجارت به کار میروند، pH حدود 3 تا 4 دارد و مقدار فیبر آن دستکم66 درصد است. پیت خزه اسفاگنوم از علفهای هرز، حشرهها و بیماریزاها عاری است و میتواند رشد قارچها را کاهشدهد.
2.پیت خزه هیپنوم5: بقایای تا حدی پوسیده گونههای مختلف خزه Hypnum است. دارای pH 5 تا 7 و مقدار فیبر آن دستکم 33 درصد است.
3. پیت نی جگنی : بقایای تا حدی پوسیده نی و جگن است. دارای pH بین 4 تا 7.5 است.
4. پیت هوموس6 : از مواد گیاهی به طور کامل پوسیده با pH بین 5 تا 7.5 تشکیل شده و اغلب دارای مقدار زیادی نیتروژن وخاک است (خوشخوی، 1392).
پیت خزه اسفاگنوم دارای نگهداری رطوبت عالی و تهویه متوسط است و میتواند تا 60 درصد کل حجمش آب جذب کند. کاربرد مواد مرطوب کننده و یا آب گرم میتواند مرطوب کردن پیت خشک را آسان کند.
ظرفیت تبادل کاتیونی، متوسط تا زیاد است و 7 تا 13 میلیاکیوالان در 100 سانتیمترمکعب است. چگالی توده آن پایین، 352 گرم بر لیتر مکعب است (Nelson, 2003).
پیت ماس استفاده شده از شرکت کیمیا خریداری شد و به رنگ برنزه تا قهوهای است، کمترین حد تجزیه در آن صورت گرفته واز خزه اسفاگنوم منشاء میگیرد. پیت ماس کیمیا از تجزیه گیاهان مردابی که در شرایط غیر هوازی پوسیده گشتهاند، حاصل میگردد. پیت ماس کیمیا را میتوان جهت نشاء کاری درختان و درختچه ها، سبزی کاری، گلکاری، چمن کاری و ترمیم چمن و همچنین تهیه کمپوست مورد استفاده قرار داد.

1-7-3- پرلیت

پرلیت ترکیبی آتشفشانی و سیلیکاتی است که وقتی خرد شده و در دمای بالا(دc982)حرارت داده شود، به صورت ذرات سفید رنگ منبسط شدهای در میآید که دارای تعداد بسیار زیادی حفرههای بسته پُر از هواست. آب به سطح پرلیت میچسبد، اما جذب دانههای آن نمی شود. پرلیت را برای تهویه بهتر به آمیخته های بدون خاک میافزایند. پرلیت ماده ای استریل، از نظر شیمیایی خنثی واسیدیته آن هم نزدیک به خنثی است (Nelson,1991).به عنوان یک جایگزین سبک وزن برای ماسه به کار گرفته می شود.پرلایت در آبیاری از بالا به آسانی روی سطح محیط کشت غوطهور میشود و در صورت بیرون ریختن از ظرف، آلودگی محیطی ایجاد میکند.
نگهداری رطوبت و تهویه: نگهداری آب کم و تهویه عالی دارد.
ظرفیت تبادل کاتیونی: خیلی کم،./15 میلیاکیوالان بر 100سانتی متر مکعب.
pH: به تقریب 5/7 اما اثر کمی روی محیط کشت دارد.
چگالی توده: کم و ممکن است پس از آبیاری، روی سطح محیط کشت در ظرف شناور شود.333 گرم بر لیتر مکعب.

1-7-4-کوکوپیت (الیاف نارگیل7)

الیاف نارگیل از نظر ظاهری همسان پیت خزه است و فرآورده فرعی صنعت فرآوری دانهپوش نارگیل 8است (Meerow, 1997). الیاف و گرد الیاف در ضمن فرآوری جدا شده، پوسید، درجه بندی، خشک و فشرده میشود وبه صورت قالب آجری یا شبکه ای در میآید که لازم است پیش از کاربرد، آبگیری شود. الیاف نارگیل دارای بذر علفهای هرز یا عوامل بیماریزا نیست و از پیت خزه خشک، آب را آسان تر جذب میکند.
نگهداری رطوبت و تهویه : عالی.
ظرفیت تبادل کاتیونی : کم تا متوسط، 3/9 تا 8/4 میلیاکیوالان در 100سانتی متر مکعب است.
pH: 4/5 تا 6/9.
ثبات: عالی
چگالی توده: کم، 357 گرم بر لیتر مکعب (Nelson, 2003).

1-7-6-ماسه

ماسه درشت درجه ساروجی (5/. تا 2میلی متر) باید به کار گرفته شود. اندازه ریز یا ماسه ساحلی (ماسه بادی) و ماسه جادهای بدون نمک نیز میتوان به کار برد. برای رسیدن به بهترین نتیجه، ماسه لازم است که شسته شود تا ذرههای رس برداشته شده و پیش از به کارگیری، پاستوریزه شود. در زمانی ماسه یکی از مهمترین و متداولترین اجزای محیط کشت بود، اما امروزه جای خود را به مواد سبک وزن مانند پرلایت واستیروفوم داده که ویژگیهایی همانند ماسه دارد.
نگهداری رطوبت وتهویه: نگهداری آب، ماسه درشت کم ولی ماسه ریز زیاد و تهویه کم تا متوسط میباشد.
ظرفیت تبادل کاتیونی: کم، تا 2 میلیاکیوالان بر 100 سانتی متر مکعب است.
pH: بی اثر و خنثی است.
ثبات: بسیار با ثبات است.
چگالی توده: یکی از سنگینترین اجزای تشکیل دهنده محیطکشت است، 1600 تا 1760 گرم بر لیتر مکعب است (Nelson, 2003).
یکی از محیطهای کشت مورد استفاده در ازدیاد نباتات، استفاده از ماسه بادی شسته می باشد. ماسه به دلیل آسان به دست آمدن و ارزان بودن آن بیشتر از محیطهای کشت دیگر مورد استفاده قرار می گیرد. ماسه از نظر وزنی سنگینترین نوع محیط کشت میباشد و باید قبل از استفاده توسط بخار آب گرم ضدعفونی شود. ماسه فاقد موادغذایی بوده و قادر به کنترل واکنش خاک نمیباشد. قدرت نفوذپذیری به اکسیژن و نگهداری آب در ماسه بادی به صورت مطلوب میباشد. مخلوط ماسه در خاک، بافت درشت تر ایجاد نموده، زهکشی و تهویه مناسب ایج
اد مینماید.

1-7-7-ورمی کمپوست9

ورمی کمپوست را به صورتهای مخلوط با خاک سطحی و یاهنگام تعویض گلدان با کل خاک و یا هنگام کاشت نهال بصورت چاله ای در اطراف ریشه (چالکود) مصرف میشود. قدرت نگهداری رطوبت عالی، تهویه اولیه خوب و ظرفیت تبادل کاتیونی زیاد دارد (جدول 1-2 آنالیز نمونه ورمیکمپوست گیلدا ارسالی به آزمایشگاه آب وخاک میباشد).
ویژگیهای مهم کود ارگانیک ورمیکمپوست عبارتند از:
1. هرگز باعث سوختن گیاه نمی شود.
2. عاری از بذرعلفهای هرز و مواد شیمیایی مضر برای خاک است.
3. بالا بودن میزان عناصر اصلی غذایی.
4.عاری از باکتریهای غیر هوازی، قارچها ومیکروارگانیسم های پاتوژن.
5. بدون بو، عاری از مواد شیمیایی و سازگاری با محیط زیست.
6. قابل مصرف در پرورش کلیه محصولات کشاورزی.
کود ارگانیک ورمیکمپوست از شرکت گیلدا خریداری شد.

جدول(1-2)آنالیز کود ورمی کمپوست گیلدا
K
(%)
Ca
(%)
Cd
(mg/kg)
Pb
(mg/kg)
Zn
(mg/kg)
Cu
(mg/kg)
Mg
(mg/kg)
Fe
(mg/kg)
0.4
2.73
1
19
110
20
275
5000

pH
(1:10)
EC
(1:10)
Ds/m
OM
(%)
OC
(%)
C/N

N
(%)
P
(%)

7.64
1.12
56.08
32.9
21.55
1.55
0.4

1-7-8-رس10

قطر اين ذرات كمتر از 002/ 0 ميلي متر است. قسمتي از رس با قطر كمتر از 0002/0ميلي متر كلوئيد ناميده ميشود. ذرات كلوئيدي مواد غذايي مورد نياز گياه را جذب سطحي خود كرده و در اختيار گياه
قرار ميدهند. ساير ذرات از نظر نگهداري آب و مواد غذايي اهميّت چنداني ندارند.
خاکهایی که در آن مقدار رس از 40 درصد بيشتر بوده و مقادیر شن و سيلت به ترتيب از45 درصد و 40 درصد کمتر است. تعداد دفعات آبياری و یا تناوب آن در خاکهای رسی (Sandy Clay و Clay Silty ،Clay Loam ،Silty Clay Loam ،Clay ) کمترین و در خاک های شنی، بيشترین است. از نظر زهکشی نيز هر قدر رس خاک بيشتر باشد، کارایی زهكشهای زیر زمينی کمتر است.
تاثير کلی ذرات اجزای خاک بر بعضی از خصوصيات و رفتار خاک ها به صورت خلاصه در جدول(1-3)ارائه شده است.

جدول(1-3) تاثير کلی ذرات اجزای خاک بر بعضی از خصوصيات و رفتار خاک ها

1-7-9-خاک برگ

بقایای گیاهی که در پائیز جمع آوری شده و در گودال ریخته میشود. این مخلوط را هر از چند گاهی باید آبپاشی نمود و هم زد که پس از سرند نمودن تبدیل به خاکی نرم و قهوهای میگردد ( نوری و همکاران، 1389).

1-8-بررسی فعالیت های زیستی

1-8-1-گونه هاي فعال اکسیژن(ROS) 11

وجود اکسیژن مولکولی در اتمسفر زمین به موجودات هوازي امکان استفاده از اکسیژن را به عنوان گیرنده نهایی الکترون در تنفس سلولی میدهد که بازده انرژ ي بالاتري نسبت به تخمیر دارد ( Dismukes et al., 2001 ).
حالت بنیادي یا Ground state اکسیژن نسبتاً غیر فعال است، اما طی متابولیسم طبیعی سلول و هم چنین در نتیجه تنشهاي مختلف محیطی حالتهاي برانگیخته بسیار فعال از قبیل گونههاي فعال اکسیژن و مشتقات آنها تولید میشود (Mittler et al., 2004).
ROS از اکسیژن و یا از طریق واکنش هاي انتقال انرژي یا الکترون به وجود خواهد آمد (Mittler, 2002).
گونههاي فعال اکسیژن حاصل متابولیسم طبیعی سلول در گیاهان میباشند با این وجود تحت شرای

دیدگاهتان را بنویسید