بهبود عملکرد، استان فارس

دانلود پایان نامه

فهرست جداول
1-1: تاکسونومي گياه يونجه 50
2- 1- گروه بندي تيمارها و غلظت مصرفي عصارهها 65
2- 2- برنامه واکسيناسيون جوجههاي گوشتي 66
2-3- روش آزمايش و کيتهاي مورد استفاده 72
3-1: مقدار ميانگين و انحراف استاندارد گروههاي مورد مطالعه در سه متغير وابسته(آنزيم هاي کبدي) 78
3-2- تاثيرعصاره يونجه بر کاهش مسموميت 79
3-3- آزمون مقايسههاي زوجي دانت بين گروههاي آزمايشي و شاهدمسموم از نظر آنزيم کبدي AST 80
3-4- آزمون مقايسهاي زوجي دانت، بين گروههاي آزمايشي و شاهد مسموم از نظر آنزيم کبدي ALT 82
3-5- آزمون مقايسههاي زوجي بين گروههاي آزمايشي و شاهد مسموم از نظر آنزيم کبدي ALP 83
3- 6- مقدار ميانگين و انحراف استاندارد گروههاي مورد مطالعه در شش متغير وابسته 85
3-7- جدول تحليل واريانس تاثير کاربنديهاي مختلف بر 6 متغير وابسته 87
3-8- آزمون مقايسههاي زوجي بين گروههاي آزمايشي و شاهد مسموم از نظر 6 متغير وابسته 88

بررسي اثر حفاظتي عصاره الکلي يونجه(Medicago sativa) برروي آنزيم‏هاي عملکردي کبد و پارامترهاي خوني در مسموميت کبدي درجوجه‏هاي گوشتي نژادRass
بوسيله: امين رضا ژوليده پور
چکيده:
مقدمه: اکثر بيماريهاي رايج در صنعت مرغداري کشورکه بطور همهگير جوجههاي گوشتي را مبتلا ميکنند، عملکرد کبد را مختل مينمايند. کبد به عنوان اندام تشخيصي بسيار مهمي در جوجههاي گوشتي مطرح است. از طرفي به دليل تشديد متابوليسم در جوجههاي گوشتي به منظور افزايش توليد و راندمان، کبد به عنوان مرکز مهم درگير در متابوليسم و واسطهي مهم دستگاه گوارش و خون از اهميت خاصي برخوردار است، بطوريکه هر گونه آسيب کبدي در جوجههاي گوشتي در نخستين گام روي تغذيه و نهايتاٌ راندمان توليد جوجهها تاثير خواهد داشت.
روش بررسي: تعداد 120 قطعه جوجه يک‏روزه به‏طور تصادفي به دو گروه مسموم و غير مسموم با سه تيمار براي هر گروه و 20 تکرار براي هر تيمار تقسيم شدند. تيمارها شامل: کنترل شاهد، يونجه1رقيق، يونجه2غليظ؛ شاهد مسموم، يونجه1رقيق مسموم، يونجه2غليظ مسموم ميباشد؛ که در پايان دوره پرورش، آنزيم‏هاي شاخص عملکرد کبد(AST,ALT,ALP) به همراه فاکتورهاي خوني: پروتئين تام، آلبومين و بيليروبين، کلسترول و تريگليسيريد سرم تعيين شدکه نتايج به شرح زير ميباشد: از لحاظ آماري يونجه 1/0 ? براي آنزيم کبدي AST در سطح P0/05 و آنزيم کبدي ALP در سطح01/0P بطور معنيدار کاهش نشان داد. آنزيم ALT کاهش معنيداري نداشت. فاکتور بيليروبين در دوز 15/0 ? بطور معنيداري در سطح P0/05 افزايش نشان داد. فاکتور پروتئين تام نيز کاهش معنيداري در سطح01/0P داشت. فاکتور آلبومين تغيير معنيداري نسبت به شاهد مسموم نشان نداد. فاکتور تريگليسيريد بطور معنيداري درسطح01/0P کاهش يافت. کلسترول به همراه متغير وزن، افزايش معنيداري در سطح01/0P داشتند.
نتيجه گيري: عصاره الکلي يونجه در غلظت 1/0 درصد در شرايط مسموميت اثر حافظتي بر کبد دارد و سبب کاهش آنزيمهاي کبديASTوALTوALP در جوجههاي گوشتي ميگردد و در غلظت بالاتر ممکن است بهدليل افزايش بيليروبين و کاهش پروتئين تام، باعث تشديد مسموميت گردد.
واژگان کليدي: عصارهيونجه، آنزيم‏هاي عملکردي کبد، فاکتورهاي خوني، مسموميت، طيور گوشتي.

فصل اول: مقدمه

1-کليات
1-1-مقدمه
گوشت طيور يکي از منابع اصلي تامين کننده نيازهاي پروتئين حيواني در تغذيه جوامع انساني بشمار ميرود و امروزه با پيشرفتهايي که در اين زمينه به وجود آمده، اين صنعت روز به روز از اهميت بيشتري برخوردار شده و توجه مسئولين تغذيه را بخود جلب کرده است تا جهت توليد سريعتر و بيشتر پروتئين، شيوههاي متنوع و مختلفي را در رابطه با ضريب تبديل غذايي به گوشت در طيور ارائه دهند(39) در سالهاي اخير سرعت رشد جوجههاي گوشتي به دليل پيشرفتهاي موجود در زمينه تغذيه و ژنتيک افزايش يافته است(149) از جمله اقدامات انجام شده در اين زمينه، مصرف آنتيبيوتيکها و افزودنيها، جهت ضدعفوني و مکمل در تغذيه طيور ميباشد که علاوه بر اثر پيشگيرانه و درماني، در دوز پايين در مراحل اوليه دوره رشد، باعث افزايش رشد نيز ميگردد(9).
طيور، کارآمدترين راه تبديل محصولات فرعي و ضايعات کشاورزي به گوشت و تخم‏مرغ براي مصرف انسان مي‏باشد. بنابراين پرورش طيور و افزايش توليدات آنها يکي از مهم‏ترين و عملي‏ترين راه‏هاي تأمين پروتئين حيواني در کشور ما است. پرورش طيور صنعتي توسعه يافته مي‏باشد، بهطوريکه قادر است غذاي قابل مصرف بيشتر و با هزينهي کمتر، براي جمعيت کشور فراهم سازد(39).کشور ايران هفتمين کشور توليدکننده مرغ جهان با توليد 2 ميليون تن مرغ آماده طبخ در سال1392 بوده است(19). استان فارس چهارمين استان توليدکننده مرغ گوشتي با سهم 5/7 درصدي بهشمار مي‏آيد و پيش بيني ميشود به استان دوم کشور در سال 1393 تبديل شود(5). گوشت مرغ مهم‏ترين منبع تأمين کننده پروتئين حيواني مردم کشور با مصرف سرانه 25 کيلوگرم در سال، محسوب ميشود(5). سند امنيت غذايي کشور و چشم‏انداز توسعه صنعت مرغداري کشور، نشاندهندهي افزايش توليد و مصرف اين محصول در سال‏هاي آتي است(34). با پيشرفتهايي که در اين زمينه به وجود آمده، اين صنعت روز به روز از اهميت بيشتري برخوردار شده و توجه مسئولين تغذيه را بهخود جلب کرده است تا جهت توليد سريعتر و بيشتر پروتئين، شيوههاي متنوع و مختلفي را در رابطه با ضريب تبديل غذايي به گوشت
در طيور ارائه دهند(38). در سالهاي اخير سرعت رشد جوجههاي گوشتي به دليل پيشرفتهاي موجود در زمينه تغذيه و ژنتيک افزايش يافته است(149). امروزه از مواد افزودني خوراکي ضدميکروبي، بطور گسترده در پرورش حيوانات مزرعهاي، براي افزايش بهرهوري و فراهم نمودن شرايط اکولوژيکي مناسب سيستم گوارشي بهمنظور افزايش سرعت رشد، کاهش ريسک در برابر خطر بيماريها، استفاده ميشود(209). افزايش توجه به توسعه مقاومت آنتيبيوتيکي در باکتريها و احتمال وجود بقاياي آنتيبيوتيکي در فرآوردههاي طيور و همچنين ايجاد سميت کبدي ناشي از مصرف آنتيبيوتيکها در دوز بالا، تلاش محققان براي يافتن راههاي ديگري غير از استفاده از آنتيبيوتيکها در جيرهي غذايي طيور را سبب شده است(51).
با توجه به مشکلات استفاده از آنتيبيوتيکها در تغذيه جوجههاي گوشتي، نظر محققان به سمت مواد افزودني ديگري به عنوان جانشين آنتيبيوتيکها در غذاي طيور معطوف شد، که اين مواد افزودني باعث سلامتي و بهبود ميکرو فلور دستگاه گوارش طيور شوند(102).
از اين رو محققين، ترکيبات گياهي مختلفي را به عنوان جايگزين آنتيبيوتيکها در مواد توليدي حيواني مورد مطالعه قرار دادهاند؛ که باعث بهبود سيستم ايمني و عملکرد ارگانهاي مهم بدن مانند کبد شده و نهايتاٌ سبب افزايش در عملکرد توليدي آنها نيز شده است(149). گياهان دارويي و فرآوردههاي آنها از جملهي اين افزودنيهاي طبيعي هستند که ميتوان از آنها به عنوان آنتيبيوتيکهاي طبيعي استفاده کرد(11) گياهان دارويي به عنوان افزودنيهاي خوراکي طبيعي؛ اخيراً در جيره غذايي طيور جهت بهبود عملکرد و افزايش پاسخهاي ايمني پرندگان به جاي آنتي بيوتيکها مطرح شده است(69و71).
تمايل به استفاده از گياهان دارويي در تغذيه دام و طيور را ميتوان به صورت افزايش معنيدار مقالات علمي چاپ شده از سال 2000 به بعد مشاهده کرد(175). عامل اصلي اين رخداد، شروع ممنوعيت استفاده از آنتيبيوتيکها در اتحاديه اروپا از سال 1999 و قطع کامل آن در سال 2006 بوده است(163). گياهان دارويي و فرآوردههاي آنها، يکي از جايگزينهاي مطرح آنتيبيوتيکها هستند که در سالهاي اخير به خاطر ممنوعيت استفاده از آنتيبيوتيکها، مورد توجه قرار گرفتهاند(188).
گياهان دارويي و فرآوردههاي آنها به دليل عواملي چون؛ ارزش بالاي اقتصادي و کمهزينه بودن توليد آنها، نداشتن اثرات تخريبي بر محيط زيست، ارگانيک بودن اين داروها، کم بودن عوارض جانبي در مقايسه با داروهاي شيميايي، کاهش ايجاد مقاومت نسبي عوامل بيماريزا، انحصاري بودن درمان برخي بيماريها با گياهان دارويي و وجود تجربيات مختلف باليني، باعث شده است تا اين منابع دارويي در سالهاي اخير از ارزش و جايگاه خاصي در پرورش، توليد و درمان دام و طيور برخوردار باشند(30). همچنين استفاده از پروبيوتيک، پريبيوتيک و ترکيبات طبيعي به عنوان جانشين آنتي بيوتيکها مد نظر قرار گرفته است؛ که برخلاف آنتيبيوتيکها، اين ترکيبات طبيعي، اثرات جانبي بسيار کمي داشته و مطمئنتر هستند(195).
تحقيقات نشان ميدهد که بهبود در وزن و سن ارائه به بازار سويههاي امروزي جوجههاي گوشتي، بيشتر ناشي از افزايش شدت انتخاب براي رشد بالاتر ميباشد(177). بهگزيني ژنتيکي، نقش موثري در بهبود سرعت رشد و افزايش وزن جوجههاي گوشتي ايفا کرده است(114). با افزايش شدت انتخاب، ميزان اشتهاي جوجههاي گوشتي کنوني، افزايش معنيداري داشته و نميتوانند بطور بهينه، مصرف اختياري را مطابق با انرژي مورد نياز طيور، تنظيم کنند و زماني که بطور آزاد به خوراک دسترسي داشته باشند؛ حالت پرخوري، نشان داده و بيش از 2 تا 3 برابر نياز نگهداري و رشد، غذا مصرف ميکنند(46). بهاين دليل است که؛ افزايش شدت انتخاب براي رشد بالاتر همراه با تغذيه کامل، بروز مشکلاتي مانند افزايش بافت ذخيره چربي ؛ به سطحي بالاتر از نياز فيزيولوژيک(139)، افزايش اختلالات سيستمهاي قلبي و عروقي، افزايش نرخ متابوليکي، اختلالات اسکلتي، حساسيت بالاتر به بيماريهاي متابوليکي مانند سندرم مرگ ناگهاني(210)، آسيت(177)، کاهش ايمني و مقاومت در برابر بيماريها؛ که در نهايت امر، منجر به افزايش مرگ و مير و تلفات ميگردد(104).
امروزه با توجه به بالا رفتن ميزان توليد و مصرف گوشت مرغ، توجه بيشتري به سلامت محصولات طيور مي‏شود. مصرف آنتي‏بيوتيك‏ها باعث ظهور مقاومت آنتي‏بيوتيكي شده و عوارض جبران ناپذيري برجاي مي‏گذارند. از مهم ترين جانشين‏هاي آنتي‏بيوتيك‏هاي محرك رشد در صنعت طيور مي توان به گياهان دارويي اشاره كرد(132). گياهان دارويي علاوه بر اثرات ضدميكروبي، اثرات مفيدي؛ از جمله: كاهش ليپيدهاي سرمي و بهبود ديگر فاكتورهاي خوني از جمله آنزيمهاي کبدي دارند(12).
در طي ساليان اخير و به دليل محدوديت استفاده از آنتي‏بيوتيک‏ها به عنوان افزودني غذايي در تغذيه دام و طيور و حتي ممنوعيت مصرف، به کارگيري افزودني‏هايي مانند فيتوبيوتيک‏ها1، پروبيوتيک‏ها2 و به عنوان ترکيبات جايگزين آنتي‏بيوتيک‏ها، مورد توجه صنعت دامپروري و به ويژه صنعت پرورش طيور قرار گرفته است. نتايج حاصل از انجام برخي مطالعات به عمل آمده در ايران نيز نشان‏دهنده امکان استفاده ازاين افزودني‏ها در تغذيه طيور به منظور افزايش بازدهي توليد آنها مي‏باشد(44). پروبيوتيک‏ها، ترکيبات ميکروبي زندهاي هستند که مستقيماً به جيره دام و طيور اضافه مي‏شوند و تاثير بسيار مطلوبي بر عملکرد و سلامت اين حيوانات دارند. در سال‏هاي اخير پروبيوتيک‏ها به خاطر عدم
ماندگاري در لاشه و تأثيرات مفيد بر خصوصيات توليدي طيور جايگاه ويژه‏اي را به خود اختصاص دادند(89). از مهمترين ترکيبهاي جايگزين آنتي بيوتيکها، گياهان دارويي و عصارههاي آنها ميباشد. گياهان دارويي علاوه بر اثرات ضدميكروبي، فوايد ديگري نيز دارند. اين اثرات مفيد شامل اثرات كاهش ليپيدهاي سرمي و بهبود ديگر فاكتورهاي خوني است(2). افزودنيهاي خوراکي فيتوژنيک3 به عنوان مواد مشتق شده از گياهان تعريف مي‏شوند که با بهبود ويژگيهاي جيره، افزايش توليد حيوان و بالا بردن کيفيت محصولات حيواني به جيره افزوده ميشوند(77). شکي وجود ندارد که جيرههاي غذايي سرشار از اسيدهاي چرب اشباع، براي انسان زيان آور است و موجب تشديد بيماري تصلب شرائين در افراد مي‏گردد و اين امر در کشورهاي پيشرفته که داراي منابع غذايي بسيار متنوع هستند باعث نگراني‏هايي شده است. بحث حاضر مربوط به ترکيبات فيتوژنيک ميباشد که اخيراً از آن‏ها به عنوان افزودنيهاي محرک رشد در تغذيه دام و طيور استفاده شده است. از جمله مزاياي استفاده از گياهان دارويي ميتوان به ساده بودن کاربرد و نداشتن اثرات سوء در اکثر آن‏ها بر عملکرد حيوانات و نيز باقي نماندن بقاياي مضر در فرآوردههاي توليدي اشاره نمود(42).
1-2- ميکروبها و دستگاه گوارش پرندگان
جمعيت ميکروبي در طيور گوشتي به سهولتي که در طبيعت حاصل ميشود، در شرايط پرورش تجارتي به دست نميآيد. عدم وجود چالش ميکروبي پاسخ محرک رشد را به طور مؤثري محدود مينمايد. رودهي استريل جوجه‏هاي تازه بهدنيا آمده، بهتدريج با چندين گونه باکتريايي که تمايل در استقرار و رقابت دو طرفه دارند، مورد چالش قرار ميگيرد. در طول 2 تا 4 روز پس از تفريخ، آنتروباکترها4و استرپتوکوکوسها5 در سکوم و روده باريک تشکيل کلوني مي‏دهند. لاکتوباسيلوسها6 پس از 7 روز، در روده باريک غالب ميشوند و عمدتاً باکتريهاي بيهوازي اجباري، همانند باکتروئيدها7 و اشريشياکلي8 و باکتريهاي هوازي اختياري، در سکوم تشکيل کلوني ميدهند(182). جمعيت ميکروبي کامل روده در طول 2 هفته اول زندگي جوجههاي گوشتي ايجاد ميشود، ولي اين زمان براي سکوم غالباً توسط بيفيدوباکترها9 و باکتروئيدها، تا بيش از 30 روز به طول ميانجامد. اين روند آهسته تشکيل جمعيت ميکروبي روده به نظر ميرسد که به علت نگهداري و پرورش، در شرايط بسيار بهداشتي و همچنين شرايط پرورش تجارتي جوجهها و عدم تماس با مادر باشد. هر عدم تعادلي در جمعيت ميکروبي روده ميتواند به تشکيل کلوني باکتريهاي بيماريزا منجر شود که نهايتاً موجب کاهش عملکرد ميشود. در حيوانات سالم نسبت ميکروارگانيسمهاي مختلف در دستگاه گوارش حائز اهميت است و با افزايش جمعيت ميکروبي يک گونه ميکروبي خاص، جمعيت انواع ديگر ميکروبها و احتمالاً ميکروبهاي مفيد، در آن ناحيه کاهش مييابد(156).
1-3- تاثير ميکروارگانيسمها بر فيزيولوژي دستگاه گوارش
اثرات فيزيولوژيکي مرتبط با تغيير در تعداد و ترکيب ميکروبي روده طيور به صورت زير خلاصه شده است : 1)کاهش در بازچرخ پروتئين و احتياجات انرژي در روده به علت سرعت کمتر در تکثير سلول کريپت10 و کاهش وزن روده 2)کاهش اندک در تقاضاي پروتئين در کبد به علت تغيير وضعيت ايمنولوژيک 3) افزايش در ميزان ذخيره اسيد آمينه در دسترس براي ساير بافتها به ويژه براي سنتز عضله اسکلتي 4) کاهش در مقدار دفع نيتروژن از طريق ترشح موسين و بازيافت پروتئين وارد شده در داخل حفره روده 5) افزايش در قابليت هضم ظاهري و جذب نيتروژن(158).
اگر چه

دیدگاهتان را بنویسید