عکسبرداری هوایی و تهیه نقشه با هواپیمای بدون سر نشین

هماهنگ با پیشرفت علم و فناوری ، روشهای تهیه نقشه نیز در طول دهه های گذشته پیشرفتهای بنیادین و چشمگیر داشته است .

روشهای تهیه نقشه به دو دسته کلی زیر تقسیم می شوند :

۱ – روش مستقیم زمینی
۲ – روش غیرمستقیم توسط تصاویر هوایی یا ماهواره ای

هریک از روشهای فوق مزایا و معایب خاص خود را دارند . در روش زمینی به دلیل نیاز به برداشت مستقیم تمامی عوارض بصورت عملیات میدانی ، هزینه ها بالا و راندمان پایین می باشد و فقط نقاطی که به صورت مستقیم برداشت می شوند در نقشه نهایی موجود خواهند بود ، لکن دقت بالاتری نسبت به روش غیرمستقیم دارد .
در روش غیرمستقیم به دلیل وجود عملیاتهای میدانی کمتر و برداشت عوارض بصورت غیرمستقیم هزینه ها کمتر می باشد و همچنین تمامی عوارض موجود در تصاویر قابلیت تبدیل به نقشه شدن را دارند ، لکن دقت آن از روش مستقیم زمینی کمتر می باشد .
در این راستا در میان انواع روشهای غیرمستقیم نیز تهیه نقشه از روی تصاویر هوایی ( به دلیل ماهیت تصاویر هوایی و بخصوص ارتفاع پایین تر هواییما نسبت به ماهواره ها ) به مراتب دقیق تر از تهیه نقشه توسط تصاویر ماهواره ای میباشد.
طی سالهای اخیر تکنولوژی نوظهوری پا به عرصه میدان تهیه نقشه گذاشته است که معادلات این بخش را دگرگون ساخته و تحولی عظیم در این رشته به وجود آورده است و آن استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین جهت تصویربرداری هوایی و سپس تبدیل عکسهای حاصله به نقشه می باشد . با توجه به ماهیت این نوع پرنده ها و ارتفاع پرواز بسیار پایین آنها دقت تصاویر حاصله می تواند برابر با تصاویر حاصل از هواپیماهای فتوگرامتری و یا حتی دقت این تصاویر می تواند بالاتر از دقت تصاویر فتوگرامتری سنتی باشد طوری که نقشه هایی با دقت روش زمینی تولید نماید.
و این برای اولین بار در تاریخ نقشه برداری است که روشی غیرستقیم (تبدیل عکس به نقشه) و با هزینه پایین می تواند به دقتی مشابه دقت نقشه برداری زمینی برسد تا بتوان به جرات ادعا نمود بهینه ترین روش (از نظر پایین بودن هزینه و بالا بودن حداکثری دقت ) جهت پروژه های با مساحت کوچک و متوسط ، روش تهیه نقشه توسط تصاویر هواپیماهای بدون سرنشین می باشد .

از طرف دیگر محدود بودن توان عکسبرداری هوایی در کشور ، موجب گردیده تا بسیاری از مناطق به خصوص مناطق با مساحتهای کوچک یا متوسط در یک صف طولانی جهت عکسبرداری هوایی قرار گیرند که طبیعتا برای این گونه محدوده ها استفاده از توان هواپیماهای بدون سرنشین بهینه و مشکل گشا خواهد بود
نکته بسیار مهم جهت تولید نقشه های دقیق توسط این روش :
این روش تهیه نقشه در کنار تمام مزایای خود ((بر خلاف تبلیغات مرسوم که تهیه نقشه توسط این روش را ساده جلوه می دهند)) ، از نظر فنی دارای پیچیدگی هایی است که در صورت بی توجهی به این پیچیدگی ها محصولی ارائه خواهد شد که در ظاهر دقیق بوده ولی پس از تست دقت و صحت توسط عملیات زمینی مجدد ، مشخص می شود بسیار کم دقت و غیر قابل اطمینان می باشد .

تنها در صورتی می توان محصولی دقیق توسط این روش تولید نمود که :
۱- دانش آکادمیک و تجربه کافی قبلی در زمینه تهیه نقشه بروش فتوگرامتری قدیم (توسط هواپیماهای سرنشین دار) وجود داشته باشد .
۲- دانش آکادمیک و تجربه کافی در مورد تفاوتهای میان تهیه نقشه بروش فتوگرامتری قدیم با روش تهیه نقشه توسط پهپاد ، وجود داشته باشد .

در یک کلام جهت تولید نقشه دقیق ، در کنار یک پرواز صحیح و اصولی ، گروهی متخصص و با تجربه در زمینه های :
*** مثلث بندی هوایی – Aerial Triangulation
*** سلف کالیبراسیون دوربینهای غیر متریک – Non-Metric Camera Self Calibration
*** طراحی نقاط کنترل زمینی برای مثلث بندی هوایی
*** برداشت نقاط کنترل زمینی با دقیق ترین تجهیزات نقشه برداری زمینی
*** تبدیل سه بعدی عکس به نقشه توسط نرم افزارهای کاملا تخصصی فتوگرامتری با عینک های سه بعدی
*** آشنایی کامل با دستورالعمل های تهیه نقشه سه بعدی متعلق به سازمانهای نقشه برداری و جغرافیایی کشور
نیاز است تا محصول تولید شده بتواند مورد تایید سازمانهای متولی تهیه نقشه در کشور قرار گیرد .

لکن با کمال تاسف گروههایی بدون وجود دانش آکادمیک و تجربه فنی در شاخه های نامبرده در بالا تنها به کمک پروسه های نرم افزاری آماده ای که شرکت های سازنده تجهیزات برای فروش محصول خود ارائه نموده اند نسبت به تولید تصاویر اورتو و موزائیک ها و نقشه هایی می نمایند که تنها دارای وضوح تصویری بالایی است و در حقیقت میدانی دارای دقت مختصاتی پایین می باشند .
متاسفانه ظهور این موج از فعالیتهای بی پشتوانه و ارائه نقشه های بی دقت موجب ناامیدی و بدبینی کارفرمایان محترم به این روش نوپا شده و بزرگترین تهدید برای رشد این فرزند مبارک تازه متولد شده دانش نقشه برداری است.

منبع : ویکی پدیا