تحقیق – 
ارائه مدلی بر پایه منطق فازی برای انتخاب ERP مناسب سازمان

تحقیق – ارائه مدلی بر پایه منطق فازی برای انتخاب ERP مناسب سازمان

پروژه های سرمایه گذاری است.
با وجود جذابیت های پروژه های فناوری اطلاعات از نظر قابلیت ایجاد تغییر و تحولات مثبت فراوان، ترس از عدم موفقیت و شکست و همراهی مانعی بر سر راه پیاده سازی آنها بوده است. در این پایان نامه با استفاده از منطق فازی روش برای انتخاب بهترین سیستم برنامه ریزی منابع سازمان بر مبنای معیارهای انتخاب ارائه میهیم.
نتایج پیاده سازی و آزمایشات نشان می داد خطاهای پیش بینی در انتخاب سیستم برنامه ریزی مناسب برای سازمان در روش ارائه شده نسبت به روش های مشابه کمتر می باشد.
فصل اول
کلیات تحقیق
۱-۱مقدمه
برنامه ریزی یکپارچه منابع سازمان، مدیریت ارتباط با مشتری و مدیریت زنجیره تأمین از برجسته ترین سیستم های اطلاعاتی یکپارچه به شمار می آیند که از تلفیق مجموع آنها با فعالیت های تجاری، تشکیلات سازمانی مبتنی بر سیستم های اطلاعاتی یکپارچه شکل می گیرد[۱]. پژوهش های اخیر نشان داده است، مهم ترین مشکلاتی که در این سیستم ها وجود دارد، ناشی از برآورده نشدن دو عامل نیازهای کسب وکار و کیفیت پایین نرم افزارهای کاربردی است. سیستم های نر م افزاری ERP حیطه وسیعی از محصولات نرم افزاری را شامل میشوند که عملیات تجاری روزانه سازمان و فرآیند تصمیم گیری سازمانی و عملیاتی را پشتیبانی می کنند[۲]. سیستم برنامه ریزی منابع سازمانی در خدمت بسیاری از صنایع و حوزه های کاری متعدد در مجتمع های سازمانی بوده، سعی میکند فعالیت ها را از مدیریت زنجیره تأمین، کنترل انبار، ساخت، حسابداری مالی و هزینه ها، منابع انسانی و تقریباً هر فرآیند مدیریتی مبتنی بر داده دیگر را دربر گیرد، به طوری که امروزه سیستم های ERP به ابزاری مهم و لازم برای بهبود مزایای رقابتی سازما ن ها تبدیل شده است و در صورت موفقیت پیاده سازی سیستم ERP شرکت ها می توانند به سرعت، مزیت رقابتی در بازار جهانی کسب کند]۳]. طی دهه گذشته بسیاری از پروژه های ERP به پیشرفت های عمده ملموس و ناملموسی در حوزه های گوناگون برای سازمان ها منجر شده اند ]۴]. استقرار سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان از نظر کیفی به سه دلیل، با استقرار سایر سیستم های اطلاعاتی تفاوت دارد: اول این که ERP بر کل سازمان تأثیرگذار است. در ثانی، ممکن است کارکنان افزون بر نرم افزار جدید، فرآیندهای تجاری نوینی بیاموزند. سوم این که ERP نه فقط سیستم اطلاعاتی بلکه یک سامانه تجاری است.
اما با وجود این، استقرار سیستم های یادشده اغلب سازما نها را با چالش های جدی مواجه می کند. شواهد زیادی وجود دارد که نشان می دهد بسیاری از پروژه های استقرار، در زمان مقرر و در محدوده بودجه تعیین شده خاتمه نیافته اند. نکته مهم این است که پیاده سازی موفقیت آمیز سیستم ERP در سازمان بسیار مشکل است. در واقع پروژه های تکنولوژی اطلاعات از جمله ERP در زمره پروژه های پرریسک هستند. بنابراین، با وجود مزایای بی شمار پیاده سازیERP برای سازمان تا زمانی که توجیه لازم برای اجرای آن وجود ندارد هیچ سازمانی نباید خود را درگیر آن کند[ ۴]. اما موضوعی که زمینه ساز عدم موفقیت پیاده سازی ERP است، این واقعیت است که بسیاری از مدیران پروژه پیاده سازی سیستم تنها به جنبه های تکنیکی و مالی پروژه توجه داشته، از سایر جوانب غافل مانده اند[۵]. انتخاب دقیق گزینه مناسب برای در اختیار گرفتن یک سیستم گسترده در سطح سازمان بسیار مهم است؛ زیرا تأثیر شدیدی بر مقبولیت، مفید بودن و ایجاد همکاری در سازمان دارد. این فرآیند باید از سیاست ها و روال سازمان برای رسیدن به تصمیم نهایی پیروی کند. چنانچه سازمان قادر باشد تا پیش از آغاز فرایند پیاده سازی، وضعیت جاری را ارزیابی کرده و نتایج حاصل از پروژه را تا حد امکان پیش بینی کند، بسیاری از مشکلات پیشِ رو از قبل مشخص شده و برای اصلاح آنها اقدام خواهد شد. همچنین با وجود یک رویکرد پیش بینی کننده، سازمان سازوکاری را در اختیار دارد که با استفاده از آن، فرایند پیاده سازی را لحظه به لحظه رصد کرده و در صورت وجود انحراف و پیش از ورود پروژه به نقطه ی بحرانی، نسبت به اصلاح آن اقدام می کند. فرایند انتخاب ERP مناسب برای سازمان بسیار کار پر ریسک و دارای خطرات بالا می باشد. در این فرآیند مدیران سازمان، کارشناسان فناوری اطلاعات، خبرگان فن، کاربران سیستم و … باید به دقت گزینه های موجود را با فاکتورهای انتخاب سنجیده نهایتا بهترین انتخاب را انجام دهند. در این پایان نامه قصد داریم به ارائه روشی برای انتخاب و پیاده سازی ERP مناسب برای سازمان با استفاده از منطق فازی بپردازیم.
۱-۲ تعریف مساله
سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان، طی سال های گذشته توجه فراوانی را به خود جلب کرده اند؛ چراکه تمامی ابعاد سازمان را پوشش داده و توانمندی تصمیم گیری مدیریتی را نیز به گونه ی چشمگیری افزایش داده اند. امروزه مهمترین دغدغه مدیران، پیشرفت در یک محیط متلاطم و پویاست. با اینکه مدیران تمامی منابع چهارگانه نیروی انسانی، مواد، تجهیزات و سرمایه را دارند اما نمی توانند به یک انسجام و یکپارچگی در تمامی ابعاد درون سازمانی و برون سازمانی برسند. با وجود اهمیت به کارگیری فناوری اطلاعات، در بسیاری از سازمان ها شاهد بروز مشکلاتی در رابطه با عدم برآورده شدن نیازهای کسب وکار هستیم [۶]. کلید حل این مشکلات در محیط رقابتی امروز، سیستم برنامه ریزی منابع سازمان ERP است تا با حذف هرگونه فعالیت بی ارزش، کسب و کار رونق یابد. پیاده سازی و انتخاب سیستم ERP به علت پیچیدگی، هزینه بالا و ریسک های سازگاری، یکی از مشکل ترین پروژه های سرمایه گذاری است. با وجود جذابیت های پروژه های فناوری اطلاعات از نظر قابلیت ایجاد تغییر و تحولات مثبت فراوان، ترس از عدم موفقیت و شکست، همواره مانعی بر سر راه پیاده سازی آنها بوده است. لازمه انتخاب بهترین سیستم ERP ارزیابی عملکرد تأمین کنندگان است که باید به وسیله معیارهایی صورت گیرد که متناسب با اهداف استراتژیک باشند. کاربرد گسترده سیستم برنامه ریزی منابع سازمان توسط سازمان های بزرگ و متوسط انقلاب ERP نامیده شده است. برنامه ریزی منابع سازمان برای اهداف میانی سازمان (فعالیت های داخلی سازمان) طراحی شده اند . بسیاری از سازمان ها به میزان قابل توجهی سیستم مزبور را جایگزین شماری از سیستم های اطلاعاتی قدیمی کرده اند. چنین سیستم هایی نویدبخش ارائه یک پاسخ یکپارچه و منسجم به نیازهای اطلاعاتی سازمان، در مورد جایگزینی سیستم های اطلاعاتی سنتی و جزیره ای است. اگر سیستم برنامه ریزی منابع سازمان به درستی و با در نظر گرفتن ملاحظات اقتصادی و سازمانی استقرار یابد، افزایش بهره وری سازمان قطعی است. شرکت هایی که در سیستم برنامه ملاحظات اقتصادی و سازمانی استقرار یابد، افزایش بهره وری سازمان قطعی است. شرکت هایی که در سیستم برنامه ریزی منابع سازمان سرمایه گذاری می کنند، از عملکرد قوی تر و مزیت های مالی بالاتری بهره می جویند]۷[. در واقع ERP زیربنای یک نظام تجاری قدرتمند است که موجب ژرفای اطلاعات عملیاتی و وسعت اطلاعات در مورد زنجیره ارزش می شود. با وجود این، استقرار این سیستم ها اغلب سازمان ها را با چالش جدی مواجه میکند. شواهد زیادی وجود دارد که نشان می دهد بسیاری از پروژ ه های استقرار در زمان مقرر و در محدوده بودجه تعیین شده پایان نپذیرفته اند. از طرفی انتخاب یک سیستم سازمانی، فرآیندی پیچیده و زمانگیر است]۹[. یکی از مخاطراتی که سازمان پیش از آغاز پروژه ی پیاده سازی و نصب با آن روبه روست، انتخاب سیستم نا مناسب است. این تصور که پیاده سازی ERP عملکرد سازمان را یک باره بهبود می بخشد، کاملاً نادرست است، بلکه بهبود عملکرد سازمان به شدت به این بستگی دارد که تا چه اندازه انتخاب ERP مناسب برای سازمان، به درستی انجام پذیرفته و چه اندازه سیستم انتخابی با فرهنگ کسب و کار، راهبرد و ساختار سازمان همسو است]۱۰[. ویژگی منحصربه فرد ERP به منزله ی یک نوآوری سازمانی پیچیده، این است که چگونه یک بسته ی نرم افزاری استاندارد می تواند برای سازمان مزیت رقابتی ایجاد کند، در حالی که شرکت های رقیب نیز فرصت پیاده سازی بسته های یکسان یا مشابه را دارند . در حقیقت، از آنجا که شرکت های متفاوت اهداف رقابتی متفاوتی دارند، انتظار آنها از ERP نیز متفاوت است . بنابراین مدیر ارشد سازمان می بایست پیش از تصمیم گیری در مورد یک سیستم ERP خاص، راهبرد رقابتی سازمان خود را بررسی کند. فرایند انتخاب ERP مناسب برای سازمان بسیار کار پر ریسک و دارای خطرات بالا می باشد. در این فرآیند مدیران سازمان، کارشناسان فناوری اطلاعات، خبرگان فن، کاربران سیستم و … باید به دقت گزینه های موجود را با فاکتورهای انتخاب سنجیده نهایتا بهترین انتخاب را انجام دهند. با توجه به توضیحات فوق سیستم خبره ای که در این تصمیم گیری مدیران را کمک کند و اطلاعات کیفی موجود از نظرات خبرگان را پردازش نماید می تواند در فرایند انتخاب ERP مناسب بسیار حائز اهمیت و مفید باشد. این سیستم باید بتواند تمامی جنبه های مختلف موجود را همزمان سنجیده و گزینه ای که دارای بالاترین درجه مقبولیت می باشد را نمایان سازد یا اینکه با توجه به فاکتورهای موجود برای انتخاب مجموعه قوانینی که وضع شده است را به صورت موازی نگاه کرده و فرآیند استنتاج از اطلاعات موجود را انجام دهد.
۱-۳ اهداف اساسی انجام تحقیق
اهداف تحقیق را به دو دسته‌ی هدف اصلی و اهداف فرعی تقسیم می‌کنیم. هدف اصلی ماهیت و موضوع تحقیق است و قصد ما این است که آن‌را مشخص نموده و بدان دست یابیم. اهداف فرعی راه دست یافتن به هدف اصلی را گام به گام مشخص می‌کنند.
۱-۳-۱ هدف اصلی
ارائه مدلی بر پایه منطق فازی برای انتخاب سیستم برنامه ریزی مناسب سازمان
۱-۳-۲ اهداف فرعی
شناسایی فاکتورهای مؤثر بر انتخاب سیستم برنامه ریزی مناسب سازمان
ارائه روشی بر پایه منطق فازی برای انتخاب سیستم برنامه ریزی مناسب سازمان
۱-۴ پرسش های تحقیق
چگونگی دست‌یابی به اهداف تحقیق از طریق پاسخ به “پرسش‌های تحقیق” نمایانده می‌شود. پرسش‌های تحقیق نیز به مانند اهداف تحقیق، به دو دسته‌ی پرسش اصلی و پرسش‌های فرعی تقسیم می‌شوند. “پرسش اصلی” به دنبال پاسخی در راستای دست‌یابی به هدف اصلی است و “پرسش‌های فرعی” به‌دنبال چگونگی دست یافتن به اهداف فرعی تحقیق هستند.
۱-۴-۱ پرسش اصلی
آیا می توان با استفاده از منطق فازی [۲]انتخاب درستی در سیستم های برنامه ریزی سازمان داشت یا خیر؟
۱-۴-۲ پرسش های فرعی
چه فاکتورهای بر انتخاب سیستم برنامه ریزی مناسب سازمان تأثیرگذار هستند؟
آیا می‌توان روشی برای اندازه‌گیری قابلیت نگهداری نرم‌افزار مبتنی بر جنبه بر پایه‌ی منطق فازی ارائه نمود؟
۱-۵ فرضیه
روشی با استفاده از منطق فازی برای انتخاب سیستم برنامه ریزی مناسب سازمان قابل پیاده‌سازی است.
۱-۶ساختار پایان‌نامه:
این پایان نامه در پنج فصل گردآوری شده در فصل اول مقدمه‌ای از حوزه‌ی تحقیق ارائه شده است. هدف از تحقیق، فرضیات آن و غیره بیان گردیده و مشخص نموده‌ایم به دنبال پاسخ به چه پرسشی هستیم و در نهایت یک چارچوب و دید کلی از فصول مختلف این تحقیق ذکر شده است.
در فصل دوم مفاهیم پایه‌ای مورد استفاده در این تحقیق شامل مروری بر مضامین سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان شرح داده می‌شود. نگاهی به کارهای انجام‌شده و تحقیقات اخیر در زمینه‌ی سیستم های برنامه ریزی سازمان و نحوه انتخاب آنها برای سازمان خواهیم داشت. به فاکتورهای موثر در انتخاب سیستم برنامه ریزی مناسب سازمان پرداخته، و به صورت اجمالی مفاهیم منطق فازی را از نظر خواهیم گذراند.
در فصل سوم به پیاده‌سازی روش‌های معرفی شده در فصل دوم خواهیم پرداخت.
در فصل چهارم نتایج حاصل از روش پیشنهادی را بر روی داده‌های مختلف بررسی و مقایسه نموده و به براورد نقاط قوت و ضعف روش پیشنهادی می‌پردازیم.
در فصل پنجم به عنوان آخرین فصل با جمع‌بندی و نتیجه‌گیری، تحقیق حاضر به پایان می‌رسد.
فصل دوم
ادبیات وپیشینه تحقیق
۱-۲ مقدمه
در این فصل در راستای معرفی ادبیات تحقیق، ابتدا مفاهیم اصلی مورد نیاز بیان می‌شوند. بدین‌منظور مروری بر مفاهیم سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان و فاکتورهای مورد استفاده در انتخاب سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان خواهیم داشت. در پی آن اشاره‌ای به کارهای مرتبط و تحقیقات اخیر در زمینه‌ی فاکتورهای مورد استفاده در انتخاب سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان ارائه خواهد شد و توضیحاتی اجمالی بر مفاهیم منطق فازی را از نظر خواهیم گذراند.
۲-۲ سیستم های برنامه ریزی منابع سازمان
با توجه به روند رو به گسترش جهانی شدن و افزایش رقابت در بازارهای جهانی، شرکتها در سالهای آینده ناگزیر به پیوستن به بازارهای جهانی خواهند بود و برای انجام این کار وجود آمادگی لازم از جهات مختلف امری ضروری بنظر میرسد. از مهمترین ابزارهای مورد استفاده جهت کسب این آمادگی میتوان به عامل فناوری اطلاعات و ارتباطات اشاره کرد که با استفاده از آن قادر خواهیم بود هر چه سریعتر این مسیر را طی کنیم. یکی از ابزارهای مهم فناوری اطلاعات و ارتباطات که نقش مهمی در یکپارچگی اطلاعات و عملیات موجود در موسسات داشته و نهایتا با استفاده از امکانات خاص زمینه را برای پیوستن به بازارهای جهانی فراهم می سازد، سیستمهای برنامه ریزی منابع سازمان یا ERP میباشد که در حال حاضر عنوان یکی از اخرین ابزارهای برنامه ریزی و مدیریت در جهان مطرح میباشد. این سیستمها قادرند با بهره گیری از فناوری اطلاعات، سیستم ها و عملیات موجود در سازمانها را یکپارچه کرده و در قالب یک پایگاه اطلاعاتی واحد در دسترس قرار دهند. در بررسی ادبیات تحقیق انجام شده در این موضوع ، مهمترین نکته نرخ بالای شکست و ناکامی در اجرای این پروژه ها میباشد، این تحقیق بمنظور تعیین فاکتورهای مهم و موثر بر موفقیت یا ناکامی این پروژه ها انجام شده است. با کوتاه شدن دوره عمرمحصولات ، سازمانها قادر نخواهند بود در این محیط رقابتی و همراه با تغییرات شدید در فناوری ، منابع زیادی را برای تولید محصولات جدید صرف نمایند و به عبارتی باید به فکر استفاده بهینه از منابع باشند.]۳-۵[ بر همین اساس و در جهت استفاده بهینه از منابع سازمان، مشکل اصلی مدیران کمبود اطلاعات راجع به منابع سازمان نیست بلکه مسئله اصلی همان چگونگی استفاده از حجم زیاد اطلاعات در سازمان میباشد. امروزه استفاده از سیستمهای اطلاعاتی که یکی از دستاوردهای فناوری اطلاعات در سازمانها میباشد به یک ضرورت تبدیل گشته و سازمانها را در جهت استفاده هر چه بیشتر از این فناوری جدید که بستگی به تفکر مدیران ارشد سازمان و شناخت و درک آنان از اهمیت این سیستمها در امورسازمان دارد، ترغیب خواهد کرد. فناوری اطلاعات به عنوان ابزاری قوی در جهت آمادگی سازمانها برای رقابت در عرصه جهانی و افزایش کارایی سازمان و همچنین تغییر ساختارسازمان از حالت هرمی و مقاوم در برابر تغییر به ساختار مسطح با سطوح کمتر مدیریت و درجه بالای تغییر و انعطاف پذیری مورد استفاده قرار خواهد گرفت. به عبارت دیگر فناوری اطلاعات در سازمانها با حذف فواصل زمانی و مکانی با استفاده از سیستمهای تحت وب ، شبکه های داخلی و خارجی و معماری مبتنی بر Client/Server، مدیران را در جهت استفاده بهینه از منابع سازمان یاری خواهد کرد یعنی هر شخص قادر است بر اساس حق دسترسی تعریف شده برای وی به اطلاعات مورد نیاز خود دست یافته و بر اساس آن تصمیم گیریهای لازم را انجام دهد. با استفاده از فناوری اطلاعات سازمانها قادرند وظایف مختلف طراحی ، تولید و خدمات پس از فروش را بطور جداگانه و در نقاط مختلف دنیا انجام دهند و در هر زمان اطلاعات لازم و مورد نیاز خود را بصورت Online دریافت کنند. برای پیاده سازی چنین مکانیزمی استفاده از سیستمهای یکپارچه که قادر باشد تمامی واحدهای سازمان از قبیل مالی، تولید ، انبار ، اداری ، عملیات و… را تحت کنترل داشته باشد ضروری بنظرمیرسد. به چنین سیستمی که بعنوان یکی از فرآورده هاو کاربردهای فناوری اطلاعات در سازمانها به شمار میرود و وظیفه برنامه ریزی منابع سازمانی را برعهده دارد سیستم ERP (برنامه ریزی منابع سازمان ) گفته میشود]۶[. این سیستم از یک بانک اطلاعاتی واحد تشکیل شده و همه بخشهای سازمان از اطلاعات واحد موجود در این بانک اطلاعات بطور مشترک استفاده میکنند. منظور از یکپارچگی در این نرم افزارها  استفاده اشتراکی دو یا تعداد بیشتری از برنامه های کاربردی موجود دراین سیستمها از اطلاعات یکسان میباشد و کاربران سیستمها این اطلاعات یکسان را همواره و در همه این برنامه ها مشاهده و مورد استفاده قرار میدهند]۷[.
۲-۳ بخش های مختلف یک سیستم برنامه ریزی سازمان
اگر اجزای سیستمهای ERP تولید شده توسط شرکتهای مختلف در این حوزه فعالیت را مورد بررسی قرار دهیم می بینیم که این سیستمها دارای چند بخش کلی هستند که تقریبا در سیستمهای همه فروشندگان ERP ارائه شده است . در یک تقسیم بندی کلی میتوان این اجزاء را در قالب گروههای زیر مورد بررسی قرار داد بخش اصلی سیستم ERP شامل ماجولهای کاربردی میباشد که هر شرکت بنا بر نیاز خود از این بخشها استفاده میکند ولی نکته مهم آن است که همه این بخشها به یکدیگر مرتبط بوده و از انسجام خاصی برخوردارند .بطور کلی این بخشها را میتوان بصورت زیر برشمرد]۲[ :
 
 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  fotka.ir  مراجعه نمایید.

برچسب گذاری شده با: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,