لازاروس و فولکمن (۱۹۸۴، به نقل از اریکسن و همکاران، ۱۹۹۷) دو شکل کلی از مقابله رو تعیین می کنن: مقابله مسئله مدار و مقابله هیجان مدار و در آخرین دسته بندی خود از شکل های جور واجور مهارتای مقابله، هشت سبک مقابله ار توصیف می کنن :

 

  1. مقابله رویاروگر که روشن کننده تلاشای خشن جهت تغییر موقعیت بوده و درجاتی از دشمنی و خطر طلبی رو ارائه میده.
  2. روش اجتنابی. در این نوع مقابله، فرد با کمک تلاشای شناختی خود، خود رو از موقعیت جدا کرده و اون رو کم اهمیت نشون میده و یعنی خود رو به دست سرنوشت می سپارد.
  3. خویشتنداری. فرد از راه خویشتنداری تلاش می کنه احساسات و اعمال خود رو تنظیم کنه و اصطلاحاً با حساب و کتاب با مشکل برخورد کنه.
  4. جستجوی پشتیبانی اجتماعی. در این نوع سبک مقابله، فرد به دنبال کسب پشتیبانی اطلاعاتی یا هیجانی دیگرونه و تلاش می کنه از راه مشورت و مشورت از نظرات و تجارب بقیه بهره ببره.
  5. مسئولیت پذیری. در این سبک مقابله، فرد با پذیرش نقش خود در بروز مشکل، تلاش آگاهانه تری رو واسه حل مسئله به کار میگیره.
  6. فرار و دوری. این سبک مقابله ای توصیف کننده تفکر آرزویی و تلاشای رفتاری جهت فرار و دوری از مشکله که درزمان اون فرد ناباورانه از واقعیات به تخیلات پناه می بره و در واقع انگار دست به رد می زنه.
  7. حل با فکر مسئله. این نوع برخورد با فشار روانی و منابع ایجاد کننده اون توصیف کننده تلاشای اندیشمندانه مشکل مدار جهت تغییر موقعیته که با روی بیاری تحلیلی به حل مسئله همراه س.
  8. باز برآورد مثبت که منظور از اون تلاش هاییه که شخص با دقیق شدن و فوکوس کردن بر رشد، معنی مثبت می سازه (آقایوسفی، ۱۳۸۰).

پارکر و اندلر (a1990، به نقل از فیض، نشاط دوست و نائلی، ۱۳۸۰) در جریان جفت و جور سوال نامه مقابله با استرس، رفتارای مقابله ای رو به سه نوع رفتار مقابله ای مسئله مدار، هیجان مدار، و اجتنابی تقسیم کردن که نوع سوم یعنی اجتنابی، خود به دو قسمت دوری از مشکل و روی آوردن به افراد دیگه اجتماع و دوری و مشغول شدن به فعالیتای دیگه تقسیم می شه.

استرس

در آخر با در نظر گرفتن موارد مطرح شده فوق اینجور برداشت می شه که بیشتر نظریه پردازان راه­های مقابله رو به سه نوع مسئله مدار، هیجان مدار و اجتنابی تقسیم می کنن. افراد با در نظر گرفتن تیپای شخصیتی، کارکرد خونواده و الگوهای تربیتی که تجربه کردن، یه سبک و یا ترکیبی از روشای فوق رو در برخورد با فشار روانی مورد استفاده قرار میدن (فیض و همکاران، ۱۳۸۰).

نکته مهمی که در این جا باید ذکر شه فرق معنی هیجان­مداری در شکل های جور واجور سوال نامه­هاست که واسه امتحان این ویژگی به کار میره و باید دقت شه. منظور از هیجان مداری در این تحقیق اون خصوصیتیه که به وسیله پرسشنامه اندلر و پارکر سنجیده می شه. چون منظور از هیجان مداری با در نظر گرفتن دیدگاه لازاروس و فولکمن (۱۹۸۴، به نقل از اریکسون و همکاران، ۱۹۹۷) حتماً یه راه و روش به درد نخور نیس که موجب افزایش استرس و عواقب اون شه. از نظر لازاروس و فولکمن راهبردهای هیجان مدار روشی هستن که در برابر کنترل پریشونی موضع می گیرن و شامل مواردی مانند ورزش بدنی، تکنیکای مراقبه، بیان احساسات داخلی و طلب پشتیبانی اجتماعیه. مثلا در مورد استرسای خارج از کنترل روش به درد بخور اون هستش که از راه های هیجان مدار (برابر نظر لازاورس و فولکمن) استفاده شه مثلاً شنیدن خبر گرفتار شدن به مریضی سرطان یه دوست نزدیک. اما در پرسشنامه هایی مثل پرسشنامه مقابله اندلر و پارکر (a1999) منظور از راه هیجان مدار، روش ایه که موجب افزایش استرس می شه (کورتیس، تاریخ چاپ نامشخص، ترجمه محمدی، ۱۳۸۵).

سرطان

[۱]- Powell & Enright