سطح سواد رسانه ای فرهنگیان شهر تهران مطالعه سواد رسانه ای معلمان دوره متوسطه شهر تهران در سال ۱۳۹۲- قسمت ۱۵
Businessman touching financial dashboard with key performance indicators

سطح سواد رسانه ای فرهنگیان شهر تهران مطالعه سواد رسانه ای معلمان دوره متوسطه شهر تهران در سال ۱۳۹۲- قسمت ۱۵

(مخاطب)

 

 

جامعه اطلاعاتی

 

 

رسانه های دیجیتال و
اینترنت

 

 

سواد دیجیتالی+
سواد رسانه ای
(درفضای همگرایی رسانه ها)

 

 

جهانی سازی دانش+
انفجار دانش+
جامعه دانایی محور

 

 

همچنین، مهمترین نقاط عطف اخیر در این توسعه فناورانه و ارتباطی عبارتند از:
الف ـ ظهور رسانه های الکترونیکی مانند تلفن، فیلم، رادیو و تلویزیون، هموارکنندگان مسیر ارتباطات جمعی با نفوذ از دهه ۱۹۵۰ م
ب ـ پدیدار شدن رسانه های دیجیتال از دهه ۱۹۸۰ م.(همان: ۴)
۳-۱-۲ تاریخچه سواد رسانه ای در کشورها
۱-۳-۱-۲ کانادا:
در آمریکای شمالی، آغاز یک دیدگاه به رسمیت شناخته شده درباره سواد رسانه ای به عنوان یک موضوع آموزشی اغلب به ایجاد انجمن سواد رسانه ای[۶]، در ایالت آنتاریو[۷] در سال ۱۹۸۷ م نسبت داده می شود. بر پایه اطلاعات منتشر شده بر روی پایگاه اینترتی انجمن یاد شده، مهمترین دستاورد اعضای این انجمن وارد کردن بحث سواد رسانه ای به نظام آموزش عمومی مدارس استان “آنتاریو” کانادا و انتشار کتاب سواد رسانه ای در این کشور بود. پس از سال ۱۹۸۷، مباحث سواد رسانه ای به صورت موضوعی درسی، در برنامه های درس انگلیسی مدارس آنتاریو گنجانده شد و توسط آموزگاران زبان انگلیسی در ساعات درسی این کلاس تدریس می شد. کانادا، اولین کشور در آمریکای شمالی بود که سواد رسانه ای را در برنامه آموزشی مدارس، الزامی نمود. محقق کانادایی ارتباطات، مارشال مک لوهان، در دهه های ۱۹۵۰ و ۶۰ م، شعله تحرک آموزش سواد رسانه ای را در آمریکای شمالی برافروخت. به تازگی انجمن سواد رسانه ای، فعالیت خود را در این کشور گسترش داده و علاوه بر ارائه رهنمود به آموزگاران و تهیه کنندگان رسانه ای،به برگزاری نشست های بین المللی و تحرک بخشی جهانی پیرامون سواد رسانه ای و آموزش رسانه ای و شیوه های آن اقدام کرده است. سواد رسانه ای در کانادا، آنگونه که پایگاه اینترنتی شبکه آگاهی رسانه ای (۲۰۰۹)[۸] آورده عبارت است از توانایی و درک اینکه چگونه رسانه های جمعی مانند تلویزیون، فیلم، رادیو و روزنامه ها کار می کنند؛ چگونه تولید و برنامه ریزی می شوند و چگونه آنها می توانند، هوشمندانه، مورد استفاده قرار گیرند.
۲-۳-۱-۲ آمریکا:
آموزش سواد رسانه ای از اوایل قرن بیستم در آمریکا مورد توجه قرار گرفت. پایگاه اینترنتی مرکز سواد رسانه ای در آمریکابه صورت فهرست وار برخی از رویدادهای مرتبط با سواد رسانه ای این کشور را در پایگاه اینترنتی خود منتشر کرده است:
پیش از ۱۹۶۰: دوراندیشی های اولیه آماده کننده مسیر. کارشناسان این مرکز نوشته اند: جان کالکین، اس. مردی که سواد رسانه ای را ابداع کرد. وی در سال ۱۹۲۸ به دنیا آمد و در سال ۱۹۹۳ از دنیا رفت. او مسلما یکی از اولین مربیانی بود که دوره های آموزش رسانه را در مدارس آمریکا به راه انداخت. او در سال ۱۹۶۴ م، “مهارت سواد(رسانه ای)” را نوشت.
۱۹۷۰-۱۹۶۰ : نخستین تجربه ها با رسانه ها در مدارس.
۱۹۸۰-۱۹۷۰ : برنامه های اولیه، راه را هموار کرد اما آمریکا آماده نبود. در این دوره زمانی، گروه های کلیسا(مذهبی) برای والدین و بزرگترها، آگاهی هایی درباره تلویزیون را آموزش دادند.
۱۹۹۰-۱۹۸۰ : در این بازه زمانی، در خارج از آمریکا، بحث سواد رسانه ای پر رونق بود. تحرک رسانه های جمعی برای معرفی تجربه های آموزش رسانه ای در جهان گسترش یافت. کنفرانس یونسکو در فرانسه، تعلیم و تربیت رسانه ای را شرح داد و چهار معیار را برای موفقیت در تحقق آموزش رسانه ای در کشورها ارائه نمود.
۱۹۹۵-۱۹۹۰ : فراخوان برای سواد رسانه ای، انرژی ها را متمرکز کرد. پروژه های پیشگام و ابتکاری، ارتباطات آموزشی و آموزش معلمان، نیرویی فزاینده ایجاد کرد. دانشگاه هاروارد، میزبانی اولین موسسات سواد رسانه ای را برعهده گرفت. انجمن ملی معلمان انگلیسی، آموزش رسانه ای را پیشنهاد داد.
۲۰۰۰-۱۹۹۵ : تلاش های جمعی، اطلاع رسانی و کنفرانس های ملی، نیروی عظیمی برای تحرک و فرصت هایی برای رشد حرفه ای فراهم آورد. نخستین کنفرانس ملی سواد رسانه ای در “بون ان سی”[۹] برگزار شد. دومین کنفرانس ملی سواد رسانه ای در “لس آنجلس”، برگزار شد و کتاب سواد در جهان دیجیتال منتشر شد که نخستین کتاب آمریکایی است که سواد رسانه ای را با محتوای آموزشی آمریکا معرفی می کند.
۲۰۰۰ به بعد: علایق جدید دولتی، سازمان های حرفه ای و توسعه ارتباطات آموزشی، سازمانی را برای گسترش بنیان نهاد. نخستین کنفرانس تحقیقات رسانه ای توسط اداره ارتباطات جمعی در لندن[۱۰] برگزار شد. همچنین نخستین اجلاس اطلاعات در زمینه سواد رسانه ای توسط دپارتمان آمریکایی آموزش مورد حمایت قرار گرفت، سازمان اعضای ملی تاسیس شد: اتحادیه ای برای آمریکای با سواد رسانه ای[۱۱]؛ موسسه دانش و یادگیری برای قرن بیست و یکم، سواد رسانه ای را به عنوان مهارت قرن بیست و یکم معرفی کرد. همچنین در این دوره زمانی، پنج سوال کلیدی که می تواند جهان را تعییر دهد، منتشر شد.
۳-۳-۱-۲ کشورهای اروپایی:
سواد رسانه ای و آموزش آن در اروپا، اشکال متفاوتی را تجربه کرده است. در برخی از کشورهای اروپایی، آموزش رسانه ای در پایان دوره ابتدایی در سال ۱۹۷۰ و در دوره دبیرستان در سال ۱۹۷۷ معرفی شد. در کشورهای اروپایی، موضوع آموزش رسانه ای به نگاه منتقدانه و خلاق بر محصولات رسانه ای تاکید دارد و هدف آن توانمند کردن مخاطبان برای ایجاد تمایز بین ارزش های والای فرهنگی و ارزش های عمومی محصولات رسانه ای است. برای مثال در انگلستان، آموزش برای آنچه که اینک سواد رسانه ای نامیده می شود به دهه ۱۹۳۰ بر می گردد. اما گام اصلی برای سواد رسانه ای و آموزش آن با اولین دوره های رسمی مطالعات فیلم در دهه ۱۹۷۰ برداشته شد و پس از آن برای جوانان ۱۹-۱۴ ساله، دوره های آموزشی مطالعات رسانه، ایجاد شد. انگلستان به نوعی پیشرو توسعه و گسترش سواد رسانه ای محسوب می شود و موسسات پیشگام در این پیشرفت، موسسه رسانه و جوانان، موسسه فیلم بریتانیا، مرکز رسانه و مرکز مطالعات کودکان هستند. اما در فرانسه با تمرکز بر روی فیلم آغاز شد ولی اخیرا دوره ها و سمینارهایی برای معلمان در نظر گرفته شد که با دیگر تولیدات رسانه ای هم درگیر بود (ویکی پدیا، ۲۰۱۰: ۳).
در آلمان در بی سال های دهه ۷۰ و ۸۰ میلادی، تنها مقالاتی تئوریک به چاپ می رسید اما در دهه ۹۰ میلادی نسبت به موضوع سواد رسانه ای، علاقه ای رو به رشد در محافل آموزشی شکل گرفت. از سویی در هلند سواد رسانه ای توسط دولت در سال ۲۰۰۶ به عنوان یک موضوع مهم، در دستور کار قرار گرفت. در آوریل ۲۰۰۸ مرکزی دولتی به نام مرکز متخصصان سواد رسانه ای تاسیس شد. این مرکز، بیشتر یک سازمان شبکه ای از کارشناسانی است که تخصصشان در زمینه آموزش رسانه ای است. ایده این است که آموزش رسانه ای در کشور هلند، بخشی از دوره رسمی درآید. در روسیه، در اواخر دهه ۱۹۵۰ و اوایل دهه ۱۹۶۰ آموزش رسانه ای در مدارس و مراکز آموزشی شهرهایی مثل مسکو، پطرزبورگ و غیره احیا شد. با این حال تا سال ۱۹۸۰ آموزش رسانه ای با رویکردی زیباشناسی در محافل آموزشی روسیه جای داشت. از مهمترین دستاوردهای این سال ها برنامه دولتی آموزش رسانه و فیلم بود که توسط وزارت آموزش و پرورش روسیه منتشر شد. کاری که باعث افزایش علاقه به رشته های آموزشی رسانه شد تا آنجا که کسانی همچون “بارانف”[۱۲] و رابینوویچ[۱۳] دکتری خود را در رشته های مرتبط با سواد رسانه ای دریافت کردند. سواد رسانه ای در روسیه چشم انداز خوبی دارد.(همان: ۴-۲)
در سیستم آموزشی اسپانیا، دوره های اجباری مدارس، سواد دیجیتالی را در برمی گیرد و سواد رسانه ای به عنوان بخشی از مهارت هایی است که دانش آموزان باید کسب کنند. اما در حال حاضر مواد درسی ویژه ای وجود ندارد. رسانه ها به عنوان منابع اطلاعات یا ابزارهایی برای یادگیری، آموزش داده می شوند. آموزش رسانه ای سواد دیجیتال در نگرش آموزشی فنلاند، نقش مرکزی در برخورد با فناوری های جدید و مهارت های ارتباطی در قرن بیست و یکم دارند. در اوایل سال ۱۹۹۶، وزارت آموزش و پرورش فنلاند گزارشی با موضوع سواد رسانه ای و فرهنگ منتشر نمود که بر اهمیت حقوق مدنی، مهارت های حرفه ای و توانایی های کاربرد رسانه ها و شبکه های اینترنتی تاکید داشت. این تغییرات فرهنگی به انتقال از سواد رسانه ای به سواد رسانه ای نیاز داشت. اسلوونی هم در سال ۱۹۹۶ آموزش رسانه ای اجباری و رسمی را به عنوان بخشی از دوره های آموزشی این کشور درآورد. آموزش رسانه ای به عنوان فرایندی تعریف شده است که درباره رسانه ها و به وسیله رسانه ها آموزش داده شود. تلاش برای توسعه و ایجاد فهم انتقادی و مشارکت فعالانه در کلاس درس است و سواد رسانه ای به عنوان نتیجه نهایی و پایانی آموزش رسانه ای دیده شده است (همان:۴۷). در کشور سوئد، آموزش رسانه ای از سال ۱۹۸۰ اجباری شده است. در این کشور، این درس ابتدا به صورت درسی تئوریک و آموزشی صرف ارائه می شد که از دهه ۱۹۹۰ به سوی درسی پژوهشی محور و دانش آموز محور تغییر کرد. آموزش رسانه ای در دانمارک از سال ۱۹۷۰ اجباری شده است (پایگاه اینترنتی اتحادیه اروپایی، ۲۰۱۰: ۵۲-۵۰).
۴-۳-۱-۲ استرالیا:
در استرالیا، آموزش رسانه ای تحت تاثیر انگلستان قرار داشت و با تلاش های “گرام ترنر”[۱۴] و جان هارتلی[۱۵] که به گسترش و بسط مطالعات فرهنگی و رسانه ای کمک کردند، بنا نهاده شد. رابین کواین[۱۶] و باری مک ماهان[۱۷] متن های آموزشی تاثیر گذاری، مانند تصاویر واقعی، نوشتند، که تئوری های پیچیده رسانه ای را قابل انتقال به کتاب های درسی می کرد. هم اکنون در بیشتر ایالت های استرالیا، مطالعات رسانه یکی از پنج شاخه حوزه آموزشی هنرهای کلیدی است و شامل آموزش های اساسی و نتایجی می شود که مراحل مختلفی از پیشرفت را در بر داشته است. در چندین ایالت مانند مدارس کوئینزلند[۱۸]، مطالعات رسانه ای در سطح دبستان، جزء درس های اختیاری ارائه می شود. آموزش رسانه ای توسط اتحادیه حرفه ای معلمان رسانه در استرالیا، با انتشار طیف وسیعی از منابع و تحقیقات آموزشی حمایت می شود (همان: ۵۲).
در استرالیا و برخی کشورهای اروپایی موضوع آموزش رسانه ای به نگاه منتقدانه و خلاق بر محصولات رسانه ای تاکید دارد و هدف اصلی آن توانمند کردن مخاطبان برای ایجاد تمایز بین ارزش های والای فرهنگی و ارزش های عمومی محصولات رسانه ای است ( سپاسگر، ۱۳۸۳: ۱۲۲).
۵-۳-۱-۲ آفریقای جنوبی:
اولین کنفرانس ملی در زمینه سواد رسانه ای در سال ۱۹۹۰ برگزار شد. سواد رسانه ای در آفریقا بیشتر بر ارزش ها و اصولی مثل نگرش های انتقادی دست می گذارد، که مرتبط با اصول و ارزش های جامعه دموکراتیک است.( ویکی پدیا، ۲۰۱۰: ۳-۲) در آفریقای جنوبی، آموزش رسانه ای به منظور ارتقا سطح آموزش عمومی مورد استفاده قرار گرفت در حالیکه در برخی از کشورهای انگلیسی زبان، مانند اسکاتلند و استرالیا، آموزش رسانه ای به مثابه بخشی از آموزش مهارت های زبانی محسوب می شد (سپاسگر، ۱۳۸۴: ۱۱۹).
۶-۳-۱-۲ ژاپن:
سواد رسانه ای در کشور ژاپن، تا سال ۱۹۸۰ به صورت بسیار مختصر و در مطالعات محدود پیگیری می شد. اما از سال ۱۹۹۲، پس از ترجمه کتاب “سواد رسانه ای” در ژاپن این مفهوم به صورت تازه تری وارد مطالعات رسانه ای این کشور شد. چنانکه در سال ۱۹۹۹، انجمن ملی “سازمان های رادیویی و تلویزیونی” نظامی را برای عملیاتی کردن مفهوم سواد رسانه ای تدوین کرد. در سال های اخر نیز تلاش های بسیاری برای آموزش سواد رسانه ای پیرامون رسانه های جدید مانند اینترنت، ماهواره و… صورت گرفته است. ژاپن، این مفهوم سواد رسانه ای را برای بررسی انتقادی فرآورده های رسانه ای و نقد و تحلیل واقعیت ایجاد شده از سوی رسانه ها به کار می برد (کونیومی، ۲۰۰۲: ۹۳-۹۵).
وزارت پست و ارتباطات راه دور ژاپن، فعالیت های مرتبط با سواد رسانه ای را در سال اینچنین۲۰۰۳ اعلام کرد.
جدول شماره ۲-۲ نظام(سیستم) و فعالیت های مرتبط با آموزش سواد رسانه ای در ژاپن

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت fotka.ir مراجعه نمایید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بخش نظام(سیستم) و فعالیت های مرتبط با آموزش سواد رسانه ای
دولت  

 

    • گزارش ها، برگزاری تعدادی شورا و جلسه با بیانیه هایی مرتبط با اهمیت”سواد رسانه ای” را ارائه کردند. گرچه، هنوز، اقدامات ویژه، واضح نیستند، وزارت پست و ارتباطات راه دور و وزارت آموزش و پرورش در حال مطالعه آنچه که این مسیر را هدایت می کند هستند.

 

  • به تازگی، فعالیت های دولت های محلی، در برگزاری دوره های سواد رسانه ای برای شهروندان، در حال افزایش است.
آموزش مدرسه ای در هر دوره آموزشی و”دوره آموزشی تکمیلی”(دوره های آموزشی علاوه بر دوره های ملی، که اختیار برگزاری آنها به مدارس داده شده است )، فعالیت استفاده از رایانه ها و اینترنت، طرح ریزی شده است. بعلاوه، توسعه نظام مند “توانایی مدیریت اطلاعات” در هر سطح مدرسه از طریق درس هنرهای صنعتی و سنتی در سال سوم دبیرستان، در حال برنامه ریزی است. با این وجود، به استثنای تعداد کمی موارد پیشرفته، افزایش در فعالیت های مرتبط با سواد رسانه ای آشکار نیست.
رسانه های
جمعی
 

 

    • در سالهای اخیر، کارشناسان رادیو تلویزیون (رسانه های پخش)، علاوه بر اینکه برنامه های سواد رسانه ای، برای مدارس ابتدایی، و برنامه هایی که نمونه هایی از سواد رسانه ای در سایر کشورهای پیشرفته، از قبیل کانادا را ارائه می دهد، تولید می کنند، برنامه های خود ـ اثباتی و برنامه هایی که منعکس کننده ی دیدگاه تماشاگر است را تولید می کنند. همچنین، نمونه هایی از ایستگاه هایی که تحقیقات داخلی را انجام می دهند، وجود دارند.

 

    • تاسیس روزنامه برای آموزش و فرهنگ، وظیفه برنامه، روزنامه در آموزش است؛ یک فعالیت آموزشی که معلمان و دانش آموزان از روزنامه ها برای یک محتوای آموزش در مدارس استفاده می کنند.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*