در ادامه چند راه و روش توصیف می شه که عوامل خطرزا و مواظبت کننده موثر بر آمادگی اعتیاد رو مطرح کردن.

اعتیاد

 

 

 

۱-۲٫ راه و روش اجتماعی/فرهنگی، بین فردی و فردی

بررسیای هاوکینز، کاتالانو، و میلر[۳] (۱۹۹۲، به نقل از کیم، زین و هانگ[۴]، ۲۰۰۲) نشون دهنده اون هستش که مهمترین عوامل خطرزای مصرف مواد عبارتند از: الف) عوامل اجتماعی/فرهنگی، ب) عوامل بین فردی و ج) عوامل فردی.

الف) عوامل اجتماعی/فرهنگیمهمترین عوامل اجتماعی/فرهنگی خطرزا مصرف مواد عبارتند از: قوانین و هنجارهای پشتیبانی کننده سوء مصرف مواد، در دسترس بودن مواد، محرومیت شدید اقتصادی، بی نظمی و پریشونی محل زندگی و باورهای فرهنگی.

اقتصاد

ب) عوامل بین فردی: عوامل بین فردی اصلی در زندگی نوجوانان عبارتند از: خونواده، مدرسه و گروه همسالان و مهم ترین عوامل خطرزای مصرف مواد مخدر در این وسعت ها عبارتند از: رفتار و نگاه خونواده نسبت به مصرف مواد مخدر، روش های تربیتی ضعیف و جور واجور خانوادگی، تعارضا و اختلافات خانوادگی، پیوند و تعهد کم به خونواده، رابطه با همسالانی که مواد مصرف می کنن، تعهد پایین به مدرسه و شکست تحصیلی.

ج) عوامل فردی (زیست-روان شناختی): مهمترین عوامل خطرزا فردی (زیست-روان شناختی) مصرف مواد مخدر در نوجوانان عبارتند از: شخصیت، مشکلات عاطفی/رفتاری زودتر از موعد متعارف و پایدار، فرار از مشکلات و آشفتگیای عاطفی، احساس غریبگی و روحیه عصیانگری، نگاه مثبت به مصرف مواد مخدر، و تغییرات خلقی[۵] .

مشکلات

 

۲-۲٫ الگوی ساختار علی مصرف مواد

 

در نمودار ۱-۲ عوامل خطرزا و مواظبت کننده به صورت مدلی با ساختار علّی (گالانتز و هارتل، ۲۰۰۲، به نقل از پورشهباز و همکاران، ۱۳۸۴) ارائه شده. براساس این مدل شروع مصرف مواد مخدر نتیجه تعامل پویای فرد با محیطه. در این مدل، اثرات اجتماعی و آسیب پذیری اثر دوطرفه بر همدیگه دارن. هم اینکه، افراد ممکنه از مسیرهای جور واجور، مصرف مواد مخدر رو شروع کنن. هر چی تعداد عوامل خطرزا در رابطه با فرد بیشتر باشه، احتمال مصرف مواد مخدر به وسیله اون بیشتره. چون وجود عوامل خطرزای چندگانه، هم در پیش بینی شروع مصرف مواد نقش داره و هم در اندازه مصرف بعدی موثره. در مقابل، هر چی تعداد عوامل مواظبت کننده بیشتر باشه، احتمال مصرف مواد مخدر به وسیله ایشون کمتره (مینویی و صالحی، ۱۳۸۳).

 

[۱]- Swadi

[۲]- multiend

[۳]- Hawkins, Katalano, & miller

[۴]- Kim, Zane, & Hong