پایان نامه حقوق در مورد : جایگزین های حبس

دانلود پایان نامه

ی اصلی اعمال و اجرای مؤثر مجازات های جایگزین حبس، فراهم بودن بسترهای فرهنگی، اجتماعی، تقنینی و اجرایی است.
4- مجازات های جایگزین حبس و تخفیف مجازات دو مبحث جداگانه بوده و اعمال یکی از این دو مانع اعمال دیگری نمی باشد.
و- روش تحقیق
تحقیق حاضر جنبه توصیفی و تحلیلی دارد. انجام تحقیق موردنظر و جمع آوری اطلاعات مربوط به آن به روش کتابخانه ای و از طریق فیش برداری از کتابها، مقالات، نشریات و منابع اینترنتی و استفاده از نظرات اساتید حقوق می باشد..
ز- ساختار تحقیق
انجام تحقیق مورد نظر(مجازات های جایگزین حبس) نیازمند طرح و بررسی موضوع از دو جهت می باشد، اولاً از لحاظ نظری و مبنایی، جایگاه این مبحث در کتب حقوقی و در میان حقوقدانان، دانشمندان و اساتید حقوق کیفری و نظرات ارائه شده در این زمینه(چرایی مجازات های جایگزین و ساز و کارهای آن)، ثانیاً بررسی موضوع از لحاظ عملی و کاربردی با تکیه بر متون قانونی و از لحاظ قانونگذاری(جایگاه مجازات های جایگزین حبس در قوانین و مقررات داخلی و بین المللی)، لذا پلان تحقیق به شرح ذیل تنظیم گردید:
بخش نخست : چرایی مجازات جایگزین حبس و ساز و کارهای آن.
این بخش حاوی دو فصل می‌باشد که به ترتیب عبارتند از :
فصل اول، مفهوم و دلایل طرح جایگزین های حبس و فصل دوم، ساز و کارهای اعمال و اجرای مجازات های جایگزین حبس می باشد.
در این دو فصل به مطالب ذیل پرداخته می شود :
مجازات حبس و عوامل ناکارآمدی آن، جایگزین های حبس و دلایل( اهداف و فواید) گرایش به آن، جایگاه جایگزین های حبس در مقررات ایران و سازمان ملل متحد، بسترهای اعمال موثر جایگزین های حبس، قواعد مشترک ناظر بر مجازات های جایگزین مطروحه در لایحه جدید قانون مجازات اسلامی.
بخش دوم : جلوه های مجازات های جایگزین حبس در ایران.
این بخش مانند بخش قبلی دارای دو فصل می باشد.
موضوع فصل اول، جایگزین های سنتی حبس است و موضوع فصل دوم، جایگزین های نوین مجازات حبس می باشد که در دو فصل مذکور به مطالب ذیل نیز پرداخته می شود :
جایگزین های سنتی(جزای نقدی و محرومیت از حقوق اجتماعی)، جایگزین های نوین(دوره مراقبت، جریمه روزانه و خدمات عمومی رایگان).
حـ- پیشینه تحقیق
در خصوص سوابق و پیشینه ی تحقیق باید اشاره کرد که قبل از تحقیق مورد نظر تحقیقات دیگری در قالب های متفاوتی مثل کتاب،پایان نامه و مجلات حقوقی صورت گرفته است. لیکن تحقیق حاضر به لحاظ بررسی لایحه قانون مجازات اسلامی سال1390 و همچنین به لحاظ بررسی موضوع در سیاست کیفری ایران و نیز پرداختن به مسئله مهم در این خصوص یعنی بستر ها و پیش شرط‌های اعمال و اجرای مفید مجازات های جایگزین حبس یک امر کاملا جدید و تازه بوده و دارای محسناتی می باشد. از جمله تحقیقات صورت گرفته در ایران در قالب کتاب یا پایان نامه یا مقاله در این باب می توان به شرح ذیل اشاره نمود:

1-در خصوص مجازات های جایگزین حبس سنتی (آزادی مشروط،تعلیق تعقیب و تبدیل مجازات ) کتاب هایی در حوزه ی حقوق جزای عمومی توسط اساتید حقوق نگاشته شده است که از آن جمله می توان به کتاب بایسته های حقوق جزای عمومی تالیف دکتر ایرج گلدوزیان و کتاب زمینه ی حقوق جزای عمومی تالیف دکتر رضا نور بها و همچنین کتاب شرح قانون مجازات اسلامی تالیف دکتر عباس زراعت و نیز کتاب حقوق جزای عمومی تالیف دکترمحمد علی اردبیلی اشاره کرد که در کتب فوق الذکر شرایط و موارد اعمال جایگزین های حبس و حدود اختیارات مقام قضایی و سایر موارد مورد بررسی قرار گرفته است.
2-دکتر محمد آشوری در کتاب جایگزین های زندان یا مجازات های بینابین با ذکر تاریخچه ی زندان به بحث در خصوص مجازات‌های جایگزین سنتی از قبیل آزادی مشروط،تعلیق مراقبتی،جزای نقدی و تعلیق ساده و جایگزین های نوین از قبیل میانجی گری،تعلیق مراقبتی فشرده ،کار عام المنفعه ،بازداشت خانگی ،نظارت الکترونیکی و غیره وتاریخچه، شرایط ویژگی ها،مفاهیم و اهداف آنها پرداخته است.
3-مقالات متعددی توسط حقوق‌دانان و اساتید حقوق در خصوص موضوع فوق الذکر با تکیه بر لایحه مجازات های اجتماعی جایگزین زندان به رشته ی تحریر درآمده است ،که از جمله این مجلات می توان به مجله ی حقوقی دادگستری شماره64 اشاره نمود که در آن تعدادی از مقالات با موضوع کیفرهای اجتماع محور و جایگاه جایگزین های حبس در نظام عدالت کیفری ایران و همچنین میزان اثربخشی کیفرهای اجتماع محور و تعلیق مراقبتی وآزادی مشروط درج گردیده است.
4-همچنین در کتاب مجموعه مقالات همایش راهکارهای کاهش جمعیت کیفری زندان ،مقالات متعددی در این زمینه توسط اساتید حقوق ارائه شده است ، من جمله دکتر محمد آشوری در مقاله ای تحت عنوان جایگاه زندان در سیاست کیفری جهان معاصر در خصوص جانشین های مجازات زندان در بین واکنش های مختلف کیفری و در مراحل مختلف رسیدگی از دادسرا تا دادگاه و چگونگی اجرای موفقیت آمیز لایحه مجازات های اجتماعی بحث کرده است و مقالات دیگری از جمله علل افزایش جمعیت کیفری در مورد جرم های مربوط به مواد اعتیاد آور غیر قانونی از آقای دکتر منصور رحمدل ،مقاله ای تحت عنوان جانشین های مجازات زندان برای زنان از خانم دکتر شهلا معظمی،مقاله مجازات های جامعه مدار در لایحه قانون مجازات های اجتماعی جایگزین زندان؛ راهکاری برای کاهش جمعیت زندان از دکتر علی حسین نجفی ابرند آبادی، مقاله ای تحت عنوان راهکارهای کاهش جمعیت کیفری زندان با تکیه بر قرار کفالت از خانم ژاله شریف زاده و نیز مقاله ای تحت عنوان پیشگیری از جرم و کاهش جمعیت کیفری زندان ها از اقای جواد ریاحی و سایر مقالات از این قبیل که محور بحث همه آنها ارائه راهکار جهت کاهش جمعیت کیفری زندان و ارتقاء نظام عدالت کیفری و به کار گیری مجازات های جایگزین در سیستم عدالت کیفری می باشد.
5-پایان نامه هایی نیز در این زمینه توسط دانش پژوهان حقوق در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تدوین و مورد دفاع قرار گرفته است که از آن جمله می توان به پایان نامه کارشناسی ارشد با عنوان جایگزین های کوتاه مدت در حقوق ایران و انگلستان تالیف آقای عطاءالله قنبری در دانشگاه شهید بهشتی و همچنین پایان نامه کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی با عنوان ارزیابی میزان اثر بخشی مجازات های اجتماعی در ایران ،انگلستان و ایالات متحده آمریکا تالیف آقای حسن قاسمی مقدم در دانشگاه امام صادق و همچنین رساله دکتری با عنوان موارد جایگزینی مجازات سالب آزادی و روش های آن در حقوق کیفری ایران تالیف آقای نریمان تیرگر فاخری اشاره کرد که موضوع بحث در این پایان نامه ها نیز بررسی مجازات های جایگزین حبس در سیاست کیفری ایران جهت کاهش جمعیت کیفری زندان و کاهش استفاده از مجازات حبس در نظام قضایی ایران در برخورد با جرایم کم اهمیت بعضا با نگاه تطبیقی با سایر کشورها می باشد.

بخش اول : چرایی مجازات های جایگزین حبس و ساز و کارهای آن
هر چند مجازات زندان از عهد کهن و باستان وجود داشته است، به دلیل استفاده محدود و جزئی از آن نمی‌تواند در ردیف مجازاتهای شایع آن اعصار تلقی شود؛ اما زندان با گذشت زمان به تدریج بعنوان مجازات وارد زرادخانه‌ی کیفری شد. در ابتدا، جانشینی مجازات زندان، با وجود وضعیت نامناسب و رقت بار زندان، بجای مجازاتهای شدید بدنی بسیار امیدوار کننده بود. ولی، به مرور اصلاح طلبان اجتماعی در جهت بهبود شرایط نامطلوب و وضعیت وخیم آن اقدام‌های مهمی انجام دادند(آشوری،1382،ص5).
امروزه مجازات حبس در اغلب کشورهای جهان، مثابه مجازات اصلی با هدف اصلاح و درمان و بازاجتماعی کردن، نسبت به بزهکاران اعمال می شود اما هم اکنون این مجازات اگر در موارد اندکی توانسته هدفهای اصلاحی و بازپذیری مجازات‌ها را برآورده نماید، ولی در اغلب موارد موفق نبوده است و خود جرم‌زا بوده و موجب تکرار جرم در سطح جامعه و خطرناک‌تر کردن مجرمان با درجه جرم‌زایی بیشتر در جامعه شده است(گودرزی، 1382،ص112-108).
به دنبال شکست جرم شناسی اصلاح و درمان و جرم‌زا بودن زندان، هزینه های اقتصادی زیاد آن و تراکم جمعیت کیفری زندانیان و غیره زمینه هایی در جهت باز اندیشی مجازات حبس از سوی کشورهای مختلف و به دنبال آنها نهادهای بین المللی از قبیل سازمان ملل متحد (بعنوان مثال مقررات توکیو) و شورای اروپا انجام شده است که در مورد حبس سعی شده است از آن بعنوان آخرین حربه استفاده شود و نیز به تدریج جایگزین‌های آن توسعه یافتند(نجفی ابرندآبادی، 1384،ص4).

در این بخش ابتدا به مفهوم و دلایل طرح جایگزین های حبس، مجازات حبس و عوامل ناکارآمدی آن، اهداف مجازات‌های جایگزین حبس و جایگاه آن در مقررات ایران و سازمان ملل متحد، و سپس ساز و کارهای اعمال مجازات‌های حبس، قواعد مشترک ناظر بر مجازات‌های جایگزین حبس در لایحه جدید قانون مجازات اسلامی می پردازیم.

فصل اول : مفهوم و دلایل طرح جایگزین‌های حبس
از آغاز سده نوزدهم که زندان به منزله مجازات اصلی جایگاه مهمی در میان واکنش‌های اجتماعی علیه جرم پیدا کرد، سلب آزادی از محکومان رفته رفته ویژگی ترهیبی خود را از دست داد و اصلاح و بازسازگاری محکومان جای آن را گرفت ولی این امر به تدریج به دلیل مشکلاتی از قبیل تورم جمعیت کیفری زندان ها، بالارفتن میزان جرایم و بالارفتن هزینه‌های عمومی بوده که کمرنگ شده و منتهی به عدم مشروعیت مجازات حبس و پیداکردن جایگزین‌هایی برای آن شده است(منصورآبادی، 1385،ص91).
در این فصل ابتدا به بررسی مجازات حبس، اهداف و مزایا و عوامل ناکارآمدی آن و سپس به بررسی مفهوم، دلایل و اهداف و فواید مجازات‌های جایگزین حبس و جایگاه آن در مقررات ایران و سازمان ملل می پردازیم.
مبحث اول : مجازات حبس و عوامل ناکارآمدی آن
امروزه زندان به عنوان مهم‏ترین مجازات موجود در اختیار دولت‏ها و قوانین کیفری در رسیدن به اهداف خود به ویژه‏ اصلاح و درمان و بازسازی مجرم ناکام مانده است به همین دلیل، جایگزین‌هایی مناسب برای کیفر حبس پیش بینی شده‌اند تا اینکه این جایگزین‌ها بتوانند اثرات زیانبار کیفر حبس را از بین برده یا اینکه از آن اثرات بکاهد(آشوری، 1382،صص9-7).
این دلایل بخشی مربوط به اهداف کیفر حبس بوده و بیانگر این امر می‌باشد که کیفر حبس نتوانسته اهداف موردنظر از جمله اصلاح و درمان و ارعاب و بازدارندگی را برآورده نماید. بخشی از این دلایل مربوط به نفس کیفر حبس و شیوه اجرای آن می‌باشد.
زندان به دلیل ماهیت خاص خود موجب محرومیت زندانیان از نیازهای اساسی‌شان می‌شود(معظمی، 1385،ص67)
با توجه به عیب‌های این مجازات و مشکلات اقتصادی، جرم‌شناسی، بهداشتی و انسانی آن طی دهه‌‌های اخیر کوشش شده تا با انسانی و متنوع کردن چگونگی اعمال مجازات زندان و استفاده از جانشین های زندان، مجرمان را اصلاح کرده و به زندگی سالم اجتماعی بازگردانند(معظمی، 1385،صص68-67).
البته می توان اینگونه استنباط کرد که مشکلات مربوط به شرایط حاکم بر محیط زندان(هزینه‌های اقتصادی، جرم‌زا بودن محیط زندان و مشکلات بهداشتی و روانی) به مشکلات از نوع اول(مربوط به نارسایی در اهداف) دامن می زنند و این مشکلات اخیر باعث می‌شوند که کیفر حبس نتواند رسالت و اهداف موردنظرش را تأمین نماید. به عنوان مثال، جرم‌زا بودن محیط زندان، کمبود فضا و تراکم جمعیت باعث شکست برنامه اصلاح و درمان در زندان می‌باشند.
در ذیل در خصوص تعریف و اهداف و مزایای مجازات حبس از دیدگاه موافقان و علل ناکارآمدی آن از دید مخالفان این کیفر بحث می‌شود.
گفتار اول : تعریف، اهداف و مزایای حبس
امروزه، حتی با شروع هزاره‌ی سوم میلادی، در بسیاری از کشورها و از دیدگاه مردم عادی، عدالت کیفری معادل با زندان تلقی می شود؛ تا آنجا که از قضات توقع دارندنه تنها در جرم‌های مهم بلکه در جرم‌های متوسط و کوچک نیز به این ضمانت اجرا متوسل شوند. البته مجازات سالب آزادی را تنها شهروندان عادی پشتیبانی نمی‌کنند؛ برخی صاحبنظران نیز به ضرورت استفاده از آن تأکید دارند(آشوری،1382،ص39).

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مجازات‌ها از جمله کیفرحبس از اهدافی برخوردار می‌باشند و از جمله آنها عبارتند از : ارعاب و عبرت انگیزی (پیشگیری از جرم به طور خاص و عام) و بازسازگاری مجدد مجرم در جامعه (اصلاح و درمان) که در این گفتار بدواً به تعریف مجازات حبس و بررسی اهداف مجازات حبس و مزایای‌حبس از دید موافقان و طرفداران این کیفر می پردازیم.
بند اول: تعریف مجازات حبس
حبس در لغت به معنای زندانی کردن، نگه داشتن در مکانی و منع کردن از خروج، آمده است(حسینی، 1385،ص176). در فرهنگ نفیس(نفیسی، 1355،ص1203) و لغت نامه دهخدا(دهخدا ، 1372،ص7569) حبس به معنای زندانی نمودن، زندان، توقیف و دربند بستن آمده است، چنانچه در فرهنگ عربی المنجد نیز حبس، منع‌کردن و احاطه ساختن چیزی به چیز دیگر معنا گردیده است(معلوف، 1362،ص114).
الف) زندان در ادبیات فقهی و حقوقی
در ادبیات کیفری به زبان فارسی دو لفظ زندان و حبس برای نشان دادن مفهوم مجازات سالب آزادی، به عنوان مجازات بیش از همه مرسوم است. در ادبیات کیفری، علاوه بر این دو واژه گاهی اوقات نیز از لفظ سجن و ندامتگاه استفاده می شود. زندان یا ندامتگاه در زبان فارسی اسم محلی است که محکومین به مجازات سالب آزادی در آن نگهداری می شوند و مسامحتاً به محل نگهداری هر دو دسته محکومین و متهمین هم گفته می‌شود و از این جهت که زندانی از کرده خود نادم و پشیمان می‌شود، به این محل ندامتگاه نیز گفته اند. البته در معنای خاص به محل نگهداری متهمین، بازداشتگاه گفته می‌شود.
لفظ حبس نیز در فارسی به هر دو معنای مصدری یعنی کیفر سالب آزادی ومحل نگهداری محکوم به چنین کیفری یعنی معادل زندان به کار می رود ولی در عربی به زندان محبس گفته می شود گر چه کاربرد واژه «حبس» به جای «محبس» در عربی نیز معمول است.
واژه سجن در هر دو زبان عربی وفارسی به معنای زندان یعنی محل اعمال کیفر سالب آزادی است. دو لفظ حبس و سجن که در اصل عربی هستند در قرآن نیز به کار رفته اند. مثلاً لفظ مسجونین در سوره 26 (شعراء) آیه 29 به کار رفته، جایی که فرعون به حضرت موسی می گوید: «اگر خدایی غیر از مرا بپرستی، ترا زندانی می کنم- لَأجعَلَنَّک من المسجونین». مشتقات دیگر سجن در آیات متعدد سوره یوسف به کرات به کار رفته است. از جمله آیات 25-32-33-35-36-39-41-42-100. لفظ حبس دو بار در قرآن به کار رفته یکی در سوره یازده (هود) آیه 8 جایی که خداوند می‌فرماید« اگر ما مجازات آنها را به تاخیر بیندازیم می پرسند که چه چیز آن را متوقف کرده است- ما یحبسه». مورد دیگر آیه 106 از سوره 5 (مائده)است که در مورد جواز نگهداری کردن شاهد وصیت تا زمان ادای شهادت است.
بنابراین، صرف نظر از اینکه آیات مزبور در مورد مشروعیت یا عدم مشروعیت حبس به عنوان کیفر از منظر قرآن کریم قابل استناد نیستند، از معانی لغوی هر لفظی که افاده مفهوم زندان به عنوان مجازات نماید چیزی جز سلب آزادی یا محدود کردن رفت وآمد فرد نمی توان استخراج واستنباط کرد و از مفهوم سلب آزادی نیز بیش از این فهمیده نمی شود.
ب) تعریف زندان در آئین نامه سازمان‌ زندان ها
همانطور که در مبحث قبل گفته شد، محلی که متهمین نگهداری می شوند معمولا بازداشتگاه یا توقیفگاه نامیده می شود و زندان محل نگهداری محکومین به حبس است. این تفکیک در تعریف مندرج در ماده 3 آیین نامه قانونی ومقررات اجرایی سازمان زندان ها مصوب 1372 رعایت نشده بود و زندان را محلی می نامید که «در آن متهمان و محکومان با قرار یا حکم کتبی مقام قضایی موقتاً یا برای مدت معین ویا به طور دائم به منظور اصلاح و تربیت و درمان نارسایی ها وبیماریهای اجتماعی وتحمل کیفر، نگهداری می شود». بنابراین، طبق ماده 3 آیین نامه سال 1372 زندان به معنی عام کلمه به کار رفته است. در حالیکه علی الاصول زندان به معنی اخص کلمه به محل نگهداری کسی اطلاق می شود که به

دیدگاهتان را بنویسید